واژه های نهایی شده

تعریف نهایی شده

بیمارستان

مکانی است که با اخذ مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با استفاده از امکانات تشخیصی، درمانی،بهداشتی، آموزشی و پژوهشی به منظور درمان و بهبودی بیماران سرپایی و بستری به صورت شبانه روزی تاسیس می گردد و به بیمارستان عمومی و تک تخصصی تقسیم می شود.

بیمارستان عمومی

بیمارستانی است که باید حداقل دارای چهار بخش بستری شامل داخلی، جراحی عمومی، زنان و زایمان و اطفال و بخش های آزمایشگاه، داروخانه، رادیولوژی و فوریت های پزشکی (اورژانس) و تغذیه باشد.

بیمارستان تک تخصصی

بیمارستانی است که در یک رشته تخصصی یا فوق تخصصی پزشکی فعالیت می کند.

تخت بیمارستانی

به تختی گفته می شود که جهت بستری شدن بیماران برای دریافت خدمات درمانی در بیمارستان تعبیه شده و از امکانات تشخیصی، درمانی، پشتیبانی و خدماتی بهره مند باشد.

تخت ثابت

به تختی در بیمارستان گفته می شود که هنگام تصویب طرح ساخت بیمارستان و یا تصویب طرح توسعه آن توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای بیمارستان در نظر گرفته شده باشد.

تخت فعال (تخت دایر)

به تختی در بیمارستان گفته می شود که دارای امکانات تشخیصی، درمانی، پشتیبانی و خدماتی و پرسنلی و آماده بستری کردن بیماران باشد.

بستری شده

بیماری است که در بیمارستان پذیرش شده و برای دریافت خدمات و مراقبت های درمانی به بخش بستری منتقل شده باشد.

بیماری

وضع غیرعادی جسمی یا روحی است که توسط انحراف از وضعیت طبیعی (سلامتی فرد) مشخص می شود و انجام خدمات درمانی را ایجاب می کند.

بخش CCU

بخش CCU یک بخش تخصصی پزشکی، پرستاری است که بر اساس موازین علمی و با استفاده از کلیه تجهیزات، تاسیسات، تکنولوژی پزشکی و داروهای لازم مسئولیت مداوا و مراقبت از بیماران مبتلا به عوارض حاد قلبی را عهده دار می باشد.

بخش مراقبت های ویژه ICU

بخشی از بیمارستان است که با استفاده از نیروهای تخصصی پزشکی، پرستاری و کلیه تجهیزات، تاسیسات، تکنولوژی پزشکی و داروهای لازم مسئولیت درمان بیمارانی را که مبتلا به عوارض حاد و کشنده بوده یا در معرض صدمات خطرناک و جدی می باشند، عهده دار است.

مرخص شده از بخش

به بستری شدگانی که پس از بهبودی، انتقال یا فوت، بخش را ترک می نمایند، مرخص شده از بخش از بیمارستان می گویند.

مرخص شده از بیمارستان

به بستری شدگانی که پس از بهبودی، انتقال یا فوت، بیمارستان را ترک می نمایند، مرخص شده از بیمارستان می گویند.

بار مراجعه

عبارت است از تعداد مراجعات بیمه شدگان به موسسات تشخیصی درمانی اعم از پزشکان، داروخانه ها، پاراکلینیک یا بیمارستان و دریافت خدمت یا کالای درمانی

خدمات سرپایی

مجموعه خدمات ارایه شده به بیمار که به صورت سرپایی پذیرفته و نیاز به بستری و اقامت بیمار در بیمارستان نمی باشد و شامل ویزیت و خدمات پزشکان، پاراکلینیک، دارو و توانبخشی است.

درمانگاه

مركز خدمات درماني سرپايي است مجتمع ازدوياچنداتاق مجهز به سرويس هاي عمومي درماني سرپايي كه تحت نظريك ياچندپزشك عمومي ومتخصص اداره ميشود.

كلينيك

درمانگاهی است كه دريك نوع تخصص به درمان سرپايي بيماران اقدام مي نمايد كه طبق ضوابط موضوع آیین نامه های مربوطه تاسیس می شود.

پلي كلينيك

درمانگاهي است كه درچندنوع تخصص به درمان سرپايي بيماران اقدام مي نمايند.

درمانگاه عمومی

درمانگاهی است که به منظور ارایه خدمات تشخیصی و درمانی در بیش از یک رشته تخصصی عمومی فعالیت دارد.

مرکز جراحی محدود و سرپایی

به مکانی اطلاق می شود که در آن بیمار پس از انجام جراحی نیازی به بستری شدن نداشته باشد و حداکثر ظرف چند ساعت قادر به ترک مرکز می شود.

داروخانه

موسسه ای است که با اخذ پروانه مخصوص از کمیسیون قانونی ماده 20، تاسیس شده و با داشتن مسئول فنی واجد شرایط به ارایه خدمات دارویی و عرضه دارو، شیر خشک، مکمل غذایی رژیمی، غذاهای کمکی شیرخواران، لوازم مصرفی پزشکی و فرآورده های آرایشی و بهداشتی مجاز مبادرت می نماید.

پایگاه بهداشت

واحدی مستقر در مناطق روستایی با بیش از 6000 نفر جمعیت و کلیه مناطق شهری است و جمعیتی حدود 12500 نفر را پوشش می دهد پرسنل در آن شامل ماما، کاردان بهداشتی زن، کاردان بهداشتی مرد و خدمتگزار است.يك پايگاه كه درمجاوريادرون محل مركزبهداشتي درماني مستقراست پايگاه ضميمه وبقيه مواردپايگاههاي وابسته ناميده ميشوند.حداكثرهر5پايگاه بهداشت شهري تحت نظرووابسته به يك مركزبهداشتي درماني ميباشد.

خانه بهداشت

واحدی مستقر در روستا است که غالباً چند روستای دیگر (روستاهای قمر) را نیز پوشش
 می دهد. جمعیت تحت پوشش هر خانه بهداشت با 2 مجوز (زن و مرد) حدود 2000 نفر است بهورزان زن و مرد، کارکنان خانه بهداشت هستند که بومی بودن آنها (اسکان در روستای اصلی یا روستاهای قمر) از شرایط ضروری است.

مرکز بهداشتی درمانی روستایی

مرکز بهداشتی درمانی مستقر در روستا است که خانه بهداشت آن روستا و غالباً چند خانه بهداشت از روستاهای همجوار را در پوشش خود دارد. جمعیت تحت پوشش این مرکز حدود 9000 نفر است و در آن پزشک عمومی، کاردان یا کارشناس بهداشتی و در صورت فعال نبودن بخش خصوصی، تکنسین آزمایشگاه و دارویی، بهیار، کادر اداری و با رهبري پزشک فعالیت
می کنند. وظیفه اصلی این مرکز، پشتیبانی از خانه های بهداشت، نظارت بر کار آنها و قبول ارجاعات و برقراری ارتباط مناسب با سطوح بالاتر است.

مرکز بهداشتی درمانی شهری

واحدی مستقر در مناطق شهری است که پایگاه های بهداشت را در پوشش خود دارد جمعیت تحت پوشش آن در مناطق شهری که بخش خصوصی فعال دارد حدود 50 تا 60 هزار نفر است و وظیفه عمده آن پشتیبانی و نظارت بر پایگاه­های بهداشت تحت پوشش و قبول ارجاعات است. چنانچه منطقه شهری فاقد بخش خصوصی فعال باشد این مرکز، جمعیت کمتری (12500 نفر) را در پوشش خود می گیرد و تمامی فعالیت های آزمایشگاه، رادیولوژی و دارویی را نیز خود انجام می دهد. رئیس این مرکز پزشک است.

واحدتسهيلات زايماني

عبارت است ازواحدي مستقردرروستا ودرجواربعضي ازمراكزبهداشتي درماني روستايي كه داراي حداقل سه نفر كاردان مامايي،سه نفرتميزكارويك راننده آمبولانس كه 24ساعته به زايمانهاي طبيعي كمك كرده ومواردپيچيده رابه نزديكترين بخش بيمارستاني اعزام مي دارند مي باشد.اين واحدها خدمات پيچيده ترتنظيم خانواده منجمله گذاشتن آي.يو.دي رانيزانجام مي دهند.

مرکز ارتباطات و فرماندهی عملیات پایگاه اورژانس

مرکزی است که به منظور اطلاع رسانی و فراخوان اورژانس و هماهنگی بین پایگاه های اورژانس، در مراکز شهرستان ها، شهرهای دارای دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی و شهرهای داراي  بیش از 250000 نفر جمعيت دایر شده است.

مرکز پیام

یکی از واحدهای اورژانس است که در مرکز شهرستان های با جمعیت کمتر از 250000 نفر احداث می شود و زیر نظر نزدیکترین مرکز ارتباطات و فرماندهی عملیات پایگاه اورژانس آن منطقه فعالیت می کند.

پایگاه ثابت شهری

پایگاه اورژانس ثابتی است که در مراکز شهرستان ها، شهرهای دارای دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی و شهرهای با جمعیت بیش از 50000 نفر دایر شده است و در ارتباط با مرکز پیام و مرکز ارتباطات و فرماندهی عملیات پایگاه اورژانس می باشد.

پایگاه ثابت جاده ای

پایگاه اورژانس ثابتی است که در شهرهای کمتر از 50000 نفر جمعیت و در جاده های پر تردد و یا پر حادثه درمحدوده نقاط حادثه خیزمستقر می شود و در ارتباط با مرکز پیام ارتباطات و فرماندهی عملیات پایگاه اورژانس می باشد.

آزمایشگاه تشخیص پزشکی

واحدی است که بر طبق مجوز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تاسیس شده و در آن آزمایش های بیولوژیک،میکروبیولوژی، سرولوژی، بیوشیمیایی، ایمنوهماتولوژی، خون شناسی، بیوفیزیکی، سلول شناسی، بافت شناسی، ژنتیک سلولی و ملکولی و سایر آزمایشها بر روی مواد و نمونه های حاصل از بدن انسان با هدف به دست آمدن اطلاعات جهت تشخیص، پیشگیری یا پیگیری درمان و یا ارزیابی و سنجش سلامت انجام می شود و شامل دو بخش بالینی و تشریحی است.

آزمایشگاه تشخیص پزشکی بالینی

آزمایشگاه تشخیص پزشکی است که دارای یک یا تمام بخش های مربوط به آزمایشگاه تشخیص پزشکی به جز فعالیت های مربوط به آزمایشگاه تشخیص پزشکی تشریحی می باشد.

آزمایشگاه تشخیص پزشکی تشریحی

آزمایشگاه تشخیص پزشکی است که جهت تشخیص بیماری ها از طریق انجام آزمایش های سلول شناسی و بافت شناسی بر روی نمونه های به دست آمده از بدن انسان (زنده و مرده) سر و کار دارد و ممکن است از روش های متنوعی برای این منظور استفاده نماید.

آزمایش مواد خوراکی،آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی و دارویی

فرآیندی است که به منظور اندازه گیری و سنجش کمی و کیفی عوامل شیمیایی، فیزیکی، میکروبی، بیولوژیکی و یا خواص ظاهری در مواد خوراکی، آشامیدنی، ،آرایشی و بهداشتی و دارویی و مواد اولیه آنها برای کنترل کیفیت و سلامت این محصولات و یا مواد اولیه آنها انجام
می شود.

پروانه ساخت موادخوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی و دارویی

پروانه ای است که برای ساخت هر قلم مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی و دارویی و فرآورده های مرتبط با آنها صادر می شود و در آن مشخصات کامل فرآورده درج می شود. این پروانه زمانی صادر می شود که موسسه از نظر شرایط فنی و بهداشتی مورد تایید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد.

مجوز واردات مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی ودارویی وفرآورده های مرتبط

مجوزی است که برای ورود مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی و دارویی و فرآورده های مرتبط به کشور که بر طبق مقررات واردات و صادرات بازرگانی پس از طی مراحل قانونی و بررسی  های لازم توسط کارشناسان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی صادر می شود.

گواهی بهداشت صادرات مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی و دارویی و فرآورده های مرتبط با آن

گواهی است که برای خروج مواد اولیه و کالاهای ساخته شده خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی و فرآورده های مرتبط به استناد پروانه ساخت مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی صادر شود.