شنبه, 4 خرداد 1392
اتاق عمل

                                                                                                                                       مدير گروه

                                                                                                                                    معرفي رشته اتاق عمل

رشته اتاق عمل LOGBOOK

كارشناس رشته اتاق عمل : سركا رخانم زهرا شادفر

1
جمھوري اسلامي ايران
وزارت بھداشت و درمان و آموزش پزشکي
شوراي عالي برنامھ ريزي علوم پزشکي
برنامھ آموزشي دوره کارشناسي پيوستھ
رشتھ اتاق عمل
(مشخصات کلي, برنامه, سرفصل دروس و نحوه ارزشيابي)
مصوب سي وپنجمين جلسھ شوراي عالي برنامھ ريزي علوم پزشکي
1386/8/ مورخ 29
 
2
بسمھ تعالي
برنامھ آموزشي دوره کارشناسي پيوستھ رشتھ اتاق عمل
رشته: اتاق عمل
دوره: کارشناسي پيوسته
دبيرخانه تخصصي:
86 براساس طرح دوره کارشناسي /8/ شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشکي در سي و پنجمين جلسه مورخ 29
پيوسته رشته اتاق عمل, برنامه آموزشي اين دوره را در چهار فصل ( مشخصات کلي , برنامه , سرفصل دروس و
ارزشيابي برنامه) بشرح پيوست تصويب کرد و مقرر مي دارد:
-1 برنامه آموزشي کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل از تاريخ تصويب براي کليه دانشگاهها و موسسات
آموزش عالي کشور که مشخصات زير را دارند لازم الاجرا است.
الف- دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي که زير نظر وزارت بهداشت, درمان و آموزش پزشکي اداره مي
شوند.
ب- مؤسساتي که با اجازه رسمي وزارت بهداشت, درمان و آموزش پزشکي و براساس قوانين , تأسيس مي
شوند و بنابراين تابع مصوبات شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشکي مي باشند.
ج- مؤسسات آموزش عالي ديگر که مطابق قوانين خاص تشکيل مي شوند و بايد تابع ضوابط دانشگاهي
جمهوري اسلامي ايران باشند.
86 کايه دوره هاي آموزشي و برنامه هاي مشابه مؤسسات در زمينه کارشناسي پيوسته رشته /8/ -2 از تاريخ 29
اتاق عمل در همه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي مذکور در ماده 1 منسوخ مي شوند و دانشگاهها و مؤسسات
آموزش عالي ياد شده مطابق مقررات مي توانند اين دوره را داير و برنامه جديد را اجرا نمايند.
-3 مشخصات کلي, برنامه درسي, سرفصل دروس و ارزشيابي برنامه دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل
در چهار فصل جهت اجرا ابلاغ مي شود.


 
3
86 در مورد /8/ راي صادره در سي و پنجمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشکي مورخ 29
برنامھ آموزشي دوره کارشناسي پيوستھ رشتھ اتاق عمل
-1 برنامه آموزشي دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل با اکثريت آراء به تصويب رسيد.
-2 برنامه آموزشي دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل از تاريخ تصويب قابل اجرا است.
مورد تائيد است
دکتر سيد امير محسن ضيائي
دبير شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشکي
86 در مورد برنامه /8/ رأي صادره در سي و پنجمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشکي مورخ 29
آموزشي دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل صحيح است و به مورد اجرا گذاشته شود.
دکتر کامران باقري لنکراني
وزير بهداشت, درمان و آموزش پزشکي
و رئيس شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشکي


 
4
فصل اول
مشخصات کلي برنامھ آموزشي دوره
کارشناسي پيوستھ
رشتھ اتاق عمل


 
5
-1 نام و تعريف رشته:
نام رشته: کارشناسي پيوسته اتاق عمل
.Bachelor of science in surgical Technology
رشته کارشناسي پيوسته اتاق عمل شاخه اي از علوم پزشکي است که طي اين دوره دانشجويان با اصول جديد
اتاق عمل و تکنولوژيهاي نوين جراحي در جراحيهاي تخصصي و فوق تخصصي آشنا شده و مراقبت و کمک به اداره
بيمار را قبل , حين و بعد عمل مي آموزند. دانش آموختگان اين رشته عضوي از تيم بهداشتي درماني خواهند بود که
به عنوان بخشي از تيم جراحي براي کمک به اجراي يک عمل جراحي با نتايج مطلوب در بخشهاي اتاق عمل
بيمارستان, بخشهاي مداخله تشخيصي- درماني و مراکز مراقبتي سيار ايفاي نقش مي نمايند.
-2 تاريخچه رشته:
در سراسر دنيا برنامه اتاق عمل به دو صورت ارائه مي شود: در حالت اول دانش آموختگان رشته کارشناسي
2 ساله براي ورود به اتاق عمل آموزش مي بينند. در حالت - پرستاري (پس از کسب مدرك ليسانس) در يک دوره 1
دوم دانشجويان در مقطع کارداني آموزشهاي عمومي دوره اتاق عمل را مي گذرانند و براي ايفاي نقش به عنوان فرد
2 ساله براي ايفاي /5 -1/ سيار و اسکراب (دست شسته) آماده مي شوند و سپس در صورت تمايل در يک دوره 5
نقش به عنوان کمک اول جراح آماده مي شوند.
به عنوان مثال با نگاهي به انجمن پرستاران دانشگاه کارولينسکا مشخص مي شود که پرستاران پس از طي دوره
مي توانند با گذراندن يک دوره دانشگاهي مصوب به مدت 45 هفته ,RN کارشناسي و اخذ پروانه کار به صورت 1
(تقريباً يکسال) مدرك تحصيلي پرستار اطاق عمل دريافت نموده و به عنوان يک فرد با تجربه در اطاق عمل مشغول
به کار گردند.
RN و يا در کالج پرستاران اطاق عمل استراليا, پرستاران پس از دوره کارشناسي واخذ پروانه کار به صورت
مي توانند طي يک دوره دانشگاهي مصوب با گذراندن 27 موضوع درسي به صورت پرستار متخصص قبل , حين و
بعد از عمل در نقش هاي پرستار بيهوشي, پرستار سيرکوليت,پرستار ثبت، پرستار تجهيزات , کمک جراح , پرستار
ريکاوري و بعد از عمل و پرستار بررسي و شناخت و آموزش به بيمار قبل از عمل فعاليت کنند.
نظري بر استانداردهاي مراقبت از بيمار در انجمن پرستاران اطاق عمل آمريکا نيز نشان مي دهد که دانشجو يان
دوره هاي تکنسين اطاق عمل مي توانند تا دوره هاي تخصصي بالاتر ادامه تحصيل دهند. با ذکر اين نکته که افراد هر
دوره اي شرح وظايف خاص خود را دارند و نقش افرادي که دوره تخصصي را طي کرده اند با تکنسين اط اق عمل
تفاوت دارد.
1 Registered nurse


 
6
2 نيز مشاهده مي شود که افراد شاغل در (AST) با نگاهي بر استانداردهاي انجمن تکنولوژيست هاي جراحي
اتاق عمل داراي مدارك متفاوتي مي باشند. به عنوان مثال تکتولوژيست هاي جراحي براي ايفاء نقش اسکراب در سه
2 و 3 آموزش مي بينند. در سطح اول فرد در عملهاي عمومي وارد مي شود . در سطح دوم مي تواند در , سطح 1
عملهاي تخصصي تر ايفاء نقش نمايد و در سطح سوم فرد در حوزه مديريت نيز وارد مي گردد.
نيز در سه سطح پايه, عمومي و تخصصي فعاليت مي « کمکهاي اول جراحان » مطابق استانداردهاي اين انجمن
که دوره RN ميتواند يک پزشک, يک پرستار دوره ديده اطاق عمل (پرستار با مدرك « کمک اول جراح » کنند که
2 ساله) گذارانده است /5 -1/ اطاق عمل را گذرانده) و يا يک تکنولوژيست جراحي که يک دوره آموزشي اضافه ( 5
وداراي مجوز کار و مدرك براي ايفاي نقش کمک اول جراح است, باشد. اين انجمن که توسط دانشکده جراحان
پايه گذاري شده , نيز در ,(AORN) انجمن پرستاران اطاق عمل 5 ,(AHA) انجمن بيمارستانهاي امريکا 4 , (ACS) آمريکا 3
پيشنهادات خود اعلام نموده که براي تکنسينهاي جراحي دوره هاي مقدماتي, حداقل مدرك فوق ديپلم و براي دوره
کسب مدرك ليسانس ضرورت دارد. « کمکهاي اول جراح » هاي پيشرفته و نيز
رشته اتاق عمل در ايران در مقطع کارداني بين سالهاي 1366 تا 1380 در دانشکده هاي مختلف سطح کشور
راه اندازي گرديد. اين رشته در دانشکده هاي پيراپزشکي و يا پرستاري به دانشجويان ارائه مي گردد. در اين دانشکده
ها گروه اتاق عمل متولي اداره دانشجويان در رشته کارداني اتاق عمل مي باشد.
در کشور ايران تاکنون رشته اي مشابه رشته کارشناسي اتاق عمل وجود نداشته است و دانشجويان در دوره
هاي کارداني اطاق عمل شروع به تحصيل نموده, و در صورت تمايل به ارتقاء علمي وعملي خود با شرکت در کنکور
کارشناسي ناپيوسته به عنوان پرستار در اطاق عمل يا ساير بخشها مشغول بکار ميشوند.
:(Values) -3ارزشهاي حاکم بر رشته
باتوجه به اين نکته که بيمار به عنوان يک انسان قادر است به طور مستقل روش درماني مورد نظر خود را
انتخاب کند, دانش آموختگان قادر خواهند بود با تاکيد بر عدالت اجتماعي و برابر انسانها و با توجه به ارزشهاي
حاکم بر جامعه اسلامي, اصول اخلاقي و اعتقادي حرمت بيمار را به عنوان يک انسان ويژه که داراي خصوصيات
جسمي, رواني و عاطفي خاص خود مي باشد در سرتاسر طول عمر جراحي از ابتداي پذيرش تا ترخيص از اتاق
عمل حفظ کنند و با جلب اعتماد بيمار به عنوان يک حامي, يک ارتباط شگفت انگيز انساني را حفظ کنند. کاستن از
سطح اضطراب بيمار قبل از جراحي و رفع نيازهاي همه جانبه او کليد پيشگيري از بسياري از عوارض ناشي از
دريافت بيهوشي مي باشد و اين امر تنها از دستهاي پر توان نيروهاي آگاه و متحبر اتاق عمل بر مي آيد.
2 Association of Surgical Tcchnologist (AST)
3 American college of surgeon
4American hospital association
5 Association of preoperative registered nurse (AORN)


 
7
:(Mission) -4رسالت رشته
رسالت آموزش رشته اتاق عمل در مقطع کارشناسي پيوسته تربيت نيروي انساني آگاه متعهد و کارآمد است که
با کسب توانائيهاي حرفه اي در اتاق عمل و بهره مندي از دانش و تکنولوژي روز , خدمات مورد نياز مراقبتي و
آموزشي مقرون به صرفه را در بالاترين سطح استاندارد جهت تعميم, حفظ و ارتقاء سطح سلامت بيمار و جامعه ارائه
دهند. اين امر از طريق توسعه دانش, آموزش و پژوهش در رشته کارشناسي اتاق عمل ميسر مي باشد. با تربيت اين
نيروها مراقبت مطلوب و اثر بخش از بيماران درمراحل قبل, حين و بعد ار عمل به خصوص در جراحيهاي تخصصي
وانواع اسکوپي ها, کنترل و پيشگيري از عفونتهاي بيمارستاني, ايجاد شرايط مناسب روحي براي بيماران و نگهداري
مناسب از دستگاهها و تجهيزات پزشکي مقدور خواهد بود.
.. ضرورت وجود حرفه وارتقاء حرفه اي: امروزه بيش از پيش نقش پرسنل جراحي آموزش ديده در سيستم
بهداشتي- درماني مشخص شده است. تکنولوژيستهاي اتاق عمل عضو مهمي از تيم بهداشتي بوده که در تماس
نزديک با جراحان, متخصصان بيهوشي و پرستاران در راستاي تامين مراقبتي مطلوب براي بيماران فعاليت مي کنند .
عملکرد انساني و شايسته حرفه هاي مراقبتي, دانش و مهارت وسيعي مي طلبد و از آنجا که سنگ زيربنايي رشد و
توسعه يک حرفه, آموزش آن حرفه مي باشد, پرسنل اطاق عمل نيز مانند سايز اعضاء سيستم بهداشتي درماني نيازمند
اجراي استانداردها آموزشي مي باشند. انتظار مي رود که تا سال 2012 ميزان نياز به تکنولوژيستهاي اتاق عمل سريعتر
25 درصدي). علت اين امر افزايش تعداد و انواع اعمال جراحي و - از حد متوسط افزايش يابد ( يک افزايش 21
رشد جمعيت و نيز افزايش ميزان سالمندي است ( زيرا افراد سالمند نياز به اعمال جراحي بيشتري دارند ). از سويي
پيشرفت سريع تکنولوژي پزشکي موجب تغييرات چشمگيري در زمينه تکنولوژي جراحي مي گردد . پيشرفتهاي
تکنيکي مانند تکنولوژي فيبرهاي نوري و يا ليزر موجب ايجاد تکنيکهاي جراحي جديدي مي شود و اتاق عملهاي
آينده براي تطابق با کامپيوترها, ليزرها, فيبرهاي نوري, الکترونيک و رباطها به منظور انجام مراقبات روتين بيمار آماده
مي شوند. لذا تغييرات وسيع و چشمگير موجود در تکنيکهاي جراحي نيازمند هم سطح شدن تکنسينهاي جراحي با
نقشها و وظايف جديد بوده و برنامه آموزشي کنوني براي برآوردن نيازهاي پرسنل اتاق عمل در آينده کافي نخواهد
بود. بنابراين تکنولوژيستهاي اتاق عمل بايد براي اين چالشهاي در حال پيشرفت و تغيير آماده شوند. در حال حاضر
دانش آموختگان مقطع کارداني از فرصت و موقعيت مناسب براي کسب دانش لازم به ويژه در اعمال جراحي
تخصصي برخوردار نمي باشند و تنها با ادامه دوره کارشناسي امکان دستيابي به بخشي از مهارت و دانش مورد نظر را
پيدا خواهند نمود. بسياري از دانش آموختگان مقطع کارداني علاقه مند به ادامه تحصيل در رشته اتاق عمل مي باشند.
ولي در صورت تمايل به ارتقاء علمي و عملي خود با شرکت در کنکور کارشناسي ناپيوسته به عنوان پرستار در بخش
يا اطاق عمل مشغول بکار مي شوند. ولي با بررسي برنامه آموزشي پرستاري ناپيوسته مشاهده مي شود که در اين
برنامه دروس تخصصي اتاق عمل ارائه نمي گردد و از سويي با مقايسه نمودن شرح وظايف پرستار اطاق عمل با


 
8
کاردان اطاق عمل, تفاوت چشمگيري مشاهده نمي شود . در خواستهاي ارسالي متعدد تکنسينهاي اتاق عمل به
دانشگاههاي سراسر کشور مبني بر فراهم نمودن امکان ارتقاء حرفه اي دال بر نياز آنان به اين ارتقاء مي باشد .
نظرسنجي و جلسات متعدد با جراحان گروه هاي مختلف دانشگاهي نيز بيان کننده نياز آنان به همکاري با پرسنلي با
دانش و مهارت بيشتر مي باشد.
:(Visson) -5چشم انداز رشته
براساس اين برنامه آموزشي در 10 سال آينده همگام با پيشرفت سريع تکنيکهاي جر احي و انجام اعمال
جراحي روباتيک, فراگيران اين رشته طبق استانداردهاي انجمن جهاني تکنولوژيستهاي جراحي آموزش خواهند ديد .
دانش آموختگان اين رشته جايگاه خود را در عرصه هاي مختلف جراحي مشخص و تثبيت خواهند نمود و نه تنها به
عنوان يک کارشناس مسائل عمومي اتاق عمل بلکه به صورت اختصاصي نيز قادر به ارائه خدمات اثر بخش و مقرون
به صرفه در جهت اعتلاي سطح سلامت جامعه و بهبود کيفيت اعمال جراحي خواهند بود و در سطح کشور و بين
المللي مطرح خواهند شد.
:(Aims) -6 اهداف کلي دوره
برنامه دوره کارشناسي پيوسته اتاق عمل به منظور تربيت افرادي متعهد و مسئول است که بتوانند همگام با
گسترش و توسعه تعداد جراحي ها و تکنولوژي جراحي با ارائه بهترين خدمات منطبق با اصول علمي پيشرفته ,
پاسخگوي نيازهاي بهداشتي درماني جامعه باشند. لذا هدف از اين دوره آموزشي ارتقاء دانش, نگرش و مهارت افراد
(تکنولوژيستهاي اتاق عمل) براي ايفاء نقش حرفه اي خود در زمينه هاي زير مي باشد:
- توانايي آماده سازي محيط اتاق عمل با تکنيکهاي آسپتيک (استريل و ضدعفوني) را داشته باشد.
- اصول صحيح پوزيشن دادن (وضعيت دادن به بيمار) را به کار برد.
- ديد کافي از محل عمل در طول جراحي (با کمک رترکتورها, گازها و ساکشن) فراهم کند.
- تکنيکهاي مناسب براي کمک به جراح در هموستاز (بند آوردن خونريزي) را بداند.
- با پيش بيني نيازهاي جراح به عمل جراحي سرعت بخشد.
- دانش لازم در مورد آناتومي و فيزيولوژي نرمال و پاتولوژيک داشته باشد.
- دانش لازم در مورد شرايط اورژانس داشته باشد.
- با رعايت نکات ايمني اطاق عمل حافظ وسايل وتجهيزات اطاق عمل باشند و شرايط ايمني براي بيمار و ساير
افراد اتاق عمل فراهم نمايند.
- مهارتهاي سازمان دهي بالايي داشته باشد.
- دانش وعملکرد کافي در مورد مفاهيم پايه مراقبت از بيمار و تکنيکهاي جراحي داشته باشند.


 
9
- به منظور فراهم نمودن مراقبت مطلوب از بيمار اصول آسپتيک (استريل و ضد عفوني) رابه طور عملي به کار
برند.
- توانايي ايفاي نقش فرد اسکراب (دست شسته) را در همه اعمال جراحي پايه و اعمال جراحي تخصصي داشته
باشد.
- رفتار پاسخگويانه ونگرش حرفه اي مورد انتظار از يک فرد در حرفه بهداشتي- درماني را داشته باشد.
- دانش و توانايي لازم در مورد انجام مهارتهاي مرتبط با فرد سيار را داشته باشند.
(Role definition) 7 – نقش دانش آموختگان در نظام بهداشتي
دانش آموختگان مي توانند در نقشهاي مراقبتي, ارتباطي, پژوهشي انجام وظيفه نمايند.
(Task analysis) -8 وظايف حرفه اي دانش آموختگان
وظايف حرفه اي در نقش مراقبتي:
اگر چه نقش مراقبتي فرد سيار, کمک اول و فرد اسکراب (دست شسته) با يکديگر همپوشاني دارد و کاملاً
قابل تفکيک از يکديگر نمي باشد ولي به طور کلي مي توان نقشهاي مراقبتي اين افراد را به صورت زير بيان نمود:
:(Circulate) الف- وظايف حرفه اي به عنوان فرد سيار
آماده نمودن اتاق عمل, انتقال بيمار به اتاق عمل, کمک به پوزيشن دادن (وضعيت دادن) به بيمار, پرب بيمار
(ضد عفوني نمودن محل عمل), فراهم نمودن لوازم و تجهيزات اضافي لازم در طول انجام عمل جراحي و ارزيابي
مداوم شرايط اتاق عمل و برآورده نمودن نيازهاي تيم جراحي است.
ب- وظايف حرفه اي به عنوان کمک اول جراح:
فراهم نمودن ديد مناسب جهت محل عمل براي جراح (با کمک رترکتورها , گازها و ساکشن ), همکاري در
هموستاز (بند آوردن خونريزي), پانسمان و ساير عملکرد هايي که به جراح در انجام يک عمل صحيح همراه با نتايج
مطلوب کمک مي کند.
:(STSR) ( ج- وظايف حرفه اي به عنوان اسکراب ( دست شسته
2 و 3 فعاليت مي کنند در , تکنولوژيستهاي جراحي براي ايفاء نقش اسکراب (دست شسته) در سه سطح 1
سطح اول فرد وارد عملهاي عمومي مي شود و در سطح دوم مي تواند در عملهاي تخصصي تر ايفاي نقش نمايد و
در سطح سوم فرد در حوزه مديريت نيز وارد مي شود. به طور طبيعي تکنولوژيست اتاق عمل در يک وضعيت
استريل در طول عمل جراحي عمل ميکند, همچنين بسياري از وظايف غيراستريل (وظايف فرد سيار ) را نيز در طي
يک روز کاري انجام مي دهد. فرد اسکراب (دست شسته) در سه مرحله مراقبت از بيمار با حداقل نظارت اعضاي تيم
جراحي فعاليت مي کند برخي از وظايف اسکراب (دست شسته) در هر مرحله از مديريت بيمار عبارتند از:


 
10
الف) قبل از عمل جراحي
- آماده کردن اتاق عمل
- جمع آوري تجهيزات و وسايل لازم
- ايجاد و حفظ محيط استريل
- باز کردن وسايل استريل
- اسکراب شدن(دست شدن) و پوشيدن گان و دستکش استريل
- سازماندهي محيط استريل مورد استفاده
- شمارش موارد ضروري
- کمک به تيم جراحي در طول وارد شدن به محيط استريل
- آشکار ساختن محل عمل با شانهاي استريل
ب) در طول عمل
- حفظ محيط استريل
- دادن وسايل و تجهيزات به جراح و کمک جراح بر اساس نياز آنها
- ارزيابي و پيش بيني نيازهاي بيمار و جراح و فراهم نمودن موارد ضروري بر اساس نياز
- شمارش موارد ضروري
- مراقبت از نمونه ها
- کاربرد پانسمان
ج) بعد از عمل
- حفظ محيط استريل تا زماني که بيمار انتقال داده شود.
- حذف و سايل و تجهيزات مصرف شده از اتاق عمل
- مراقبت و نگهداري از وسايل و تجهيزاتي که مجدداً استفاده مي شود.
- انتقال بيمار جراحي شده از اتاق عمل به اتاق بهبودي.
-آماده سازي اتاق عمل براي بيمار بعدي
وظايف حرفه اي در نقش ارتباطي:
- ارتباط درماني و آرامش بخش با بيماران
- ارتباط با اعضاي تيم جراحي
- ارتباط با واحدهاي مختلف اتاق عمل مانند آزمايشگاه, بانک خون , راديولوژي , مهندسي پزشکي ,بازاريابان
محصولات و تجهيزات پزشکي و ...
- ارتباط با دفتر پرستاري و سيستم اداري بيمارستان


 
11
وظايف حرفه اي در نقش پژوهش:
- مشارکت و همکاري بانظام سلامت درانجام پژوهش در زمينه هاي مختلف مربوط به حرفه
- بررسي و شناخت نيازهاي مراقبتي و حمايتي بيماران در اتاق عمل از طريق همکاري با اقدامات پژوهشي
- همکار باساير اعضاء تيم سلامت در جهت انتشار و به کارگيري نتايج پژوهش
- بررسي و شناسايي مشکلات مربوط به حرفه
- نظارت و ارزيابي فعاليتهاي انجام شده توسط گروه اتاق عمل و نتايج حاصل از آن
- نظارت و ارزيابي ميزان دستيابي به اهداف
-9 استراتژي اجراي برنامه آموزشي
برحسب نوع کلاس و تعداد دانشجويان, استراتژي آموزش تلفيقي از استاد محوري و دانشجو محوري است . که
داراي مشخصات زير مي باشد:
. ادغام دروس تئوري و عملي و بهبود سطح مهارتهاي دانشجويان در راستاي پيشگيري از بيماريها و ارتقاء سلامت
. تداوام فعاليت دانشجويان براي اجراي سمينار, پروژه و کنفرانسهاي مرتبط با رشته
. تقويت و توسعه سيستم اطلاع رساني وارتباط با مراکز علمي دنيا
. کمک به تامين حقوق بيماران و حفظ و ارتقاء سلامت آنان در حد مطلوب
. کاربردي نمودن رشته در زمينه هاي تحقيقاتي, تداوم آموزشها, پروژه ها و ...
. ايجاد زمينه رقابتهاي علمي براي دانش آموختگان رشته اتاق عمل
. ايجاد انگيزش براي دانش آموختگان مقطع کارداني اتاق عمل
-10 شرايط و نحوه پذيرش دانشجو
پذيرش دانشجو از طريق آزمون سراسري و به صورت متمرکز خواهد بود.
-11 رشته هاي مشابه داخل کشور
وجود ندارد.
-12 رشته مشابه در خارج از کشور
همانطور که اشاره گرديد در سراسر دنيا برنامه اتاق عمل به دو صورت ارائه مي شود : در حالت اول دانش
2 ساله براي ورود به اتاق عمل آموزش مي بينند. در حالت دوم - آموختگان رشته کارشناسي پرستاري در يک دوره 1
دانشجويان در مقطع کارداني آموزشهاي عمومي دوره اتاق عمل را مي گذرانند و براي ايفاي نقش به عنوان فرد سيار


 
12
2 ساله براي ايفاي نقش به /5 -1/ و اسکراب (دست شسته) آماده مي شوند و سپس در صورت تمايل در يک دوره 5
عنوان کمک اول جراح آماده مي شوند. برخي از مراکز دانشگاهي که در حالت اول, دوره هايي براي اين رشته ارائه
مي دهند عبارتند از :
- Mohawk college of applied arts and technology
- George brown college
- Algonquin college
- centennial college
- community college of Allegheny county
- Fanshawe college
و برخي از مراکز دانشگاهي که به صورت کارداني دانشجو مي پذيرند عبارتند از:
- Indiana county technology center adult education
- university of Minnesota crookston
- Madisonville community college
- Southern Maine community college
- Western Navada community college
دانش آموختگان دوره هاي کارداني که مدرك دانشگاهي آنان مورد قبول انجمن تکنولوژيستهاي اتاق عمل مي
2 ساله مطابق برنامه اين انجمن شرکت نمايند تا بتوانند موقعيت علمي /5 -1/ باشد مي توانند در دوره هاي آموزشي 5
و حرفه اي خود را در اتاق عمل ارتقاء بخشند. ( اين انجمن از سال 1969 در حال فعاليت مي باشد)
-13 شرايط مورد نياز براي راه اندازي رشته
شرايط مورد نياز براي راه اندازي رشته کارشناسي پيوسته اتاق عمل طبق ضوا بط دفتر گسترش و ارزيابي
آموزش پزشکي مي باشد.
-14 شرايط ديگر (مانند بورسيه و ... ):
وجود ندارد.


 
13
فصل دوم
مشخصات دوره برنامھ آموزشي
دوره کارشناسي پيوستھ
رشتھ اتاق عمل


 
14
نام دوره :
دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل
طول دوره:
طول دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل و نظام آموزشي آن مطابق آيين نامه آموزشي دروه کارداني ,
کارشناسي پيوسته و ناپيوسته مصوب شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشکي است.
نام درس وتعداد واحدهاي درسي:
تعداد کل واحدهاي درسي دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل 130 واحد به شرح زير مي باشد:
- دروس عمومي 22 واحد
- دروس پايه, اختصاصي و کارآموزي 84 واحد
- کارآموزي در عرصه 24 واحد
مجموع 130 واحد


 
15
جدول الف) دروس عمومي کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل
زرديف نام درس تعداد
واحد
ساعات دروس
پيشنياز
نظري عملي جمع
- 68 - 68 01 دو درس از دروس مباني نظري اسلام. 4
- 34 - 34 2 يک درس از دروس اخلاق اسلامي. 2
- 34 - 34 3 يک درس از دروس انقلاب اسلامي. 2
- 34 - 34 4 يک درس از دروس تاريخ و تمدن اسلامي. 2
- 34 - 34 5 يک درس از دروس آشنايي با منابع اسلامي. 2
- 51 - 51 6 ادبيات فارسي 3
- 51 - 51 7 زبان انگليسي عمومي 3
- 34 34 - 1 ( 8 تربيت بدني ( 1
8 34 34 - 1 ( 9 تربيت بدني ( 2
- 34 - 34 10 جمعيت و تنظيم خانواده 2
جمع واحد 22
83/4/ . تذکر : گذراندن اين دروس مطابق عناوين دروس عمومي معارف اسلامي مصوب جلسه 542 مورخ 23
شوراي عالي انقلاب فرهنگي(جدول زير) است.


 
16
دروس عمومي معارف اسلامي
گرايش کد درس عنوان درس تعداد
واحد
ساعت تدريس
نظري عملي جمع
1 – مباني نظري اسلام
011
012
013
014
انديشه اسلامي 1 (مبدا و معاد)
انديشه اسلامي 2 (نبوت و امامت)
انسان در اسلام
حقوق اجتماعي و سياسي در اسلام
2
2
2
2
34
34
34
34
-
-
-
-
34
34
34
34
2 – اخلاق اسلامي
021
022
023
024
فلسفه اخلاق (با تکيه بر مباحث
تربيتي)
اخلاق اسلامي (مباني و مفاهيم)
آيين زندگي (اخلاق کاربردي)
عرفان عملي اسلام
2
2
2
2
34
34
34
34
-
-
-
-
34
34
34
34
3 – انقلاب اسلامي
031
032
033
انقلاب اسلامي ايران
آشنايي با قانون اساسي جمهوري اسلامي
ايران
انديشه سياسي امام خميني (ره)
2
2
2
34
34
34
-
-
-
34
34
34
4 – تاريخ و تمدن
اسلامي
041
042
043
تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامي
تاريخ تحليلي صدر اسلام
تاريخ امامت
2
2
2
34
34
34
-
-
-
34
34
34
-5 آشنايي با منابع
اسلامي
051
052
تفسير موضوعي قرآن
تفسير موضوعي نهج البلاغه
2
2
34
34
-
-
34
34


 
17
ب) جدول دروس پايه, اختصاصي و کارآموزي دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل علوم آزمايشگاهي
کد
درس نام درس تعداد
واحد
ساعت
پيش نياز
نظري عملي جمع
- 43 17 26 2 01 تشريح 1
01 43 17 26 2 02 تشريح 2
- 34 - 34 2 03 فيزيولوژي 1
03 17 17 1 04 فيزيولوژي 2
- 34 - 34 05 شيمي آلي و بيوشيمي 2
- 68 34 34 06 ميکروب شناسي و انگل شناسي 3
04 17 - 17 07 آسيب شناسي 1
04 34 - 34 08 خون شناسي و انتقال خون 2
04 43 17 26 09 ايمونولوژي 2
- 17 - 17 10 آمار حياتي 1
- 17 - 17 11 روش تحقيق در اتاق عمل 1
- 26 17 9 12 فنآوري و اطلاعات در اتاق عمل 1
13
فيزيک پزشکي و الکتريسيته و رباتيک و
کاربرد آن در اتاق عمل
- 34 - 34 2
- 34 - 34 14 روان شناسي عمومي 2
05 51 - 51 15 دارو شناسي 3
17 همزمان با 24 - 17 16 اصطلاحات پزشکي 1
34 - 34 17 زبان تخصصي 2
زبان انگليسي
عمومي
14 34 - 34 18 بهداشت روان در اتاق عمل 2
- 34 - 34 19 بهداشت 2
- 43 17 26 20 اصول و فنون عملکرد فرد سيار 2
- 43 17 26 21 اصول و فنون عملکرد فرد اسکراب 2
- 17 - 17 22 اصول استيريليزاسيون و ضد عفوني 1
- 34 - 34 23 آشنايي با وسايل و تجهيزات اتاق عمل 2


 
18
ادامه جدول ب) دروس پايه, اختصاصي و کارآموزي دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل
کد
درس نام درس تعداد
واحد
ساعت پيش
نظري عملي جمع نياز
- 34 - 34 24 مقدمه اي بر تکنولوژي جراحي 2
04 ، 02 34 - 34 25 آشنايي با بيماريهاي داخلي 2
، .04 ،02 51 - 51 26 تکنولوژي جراحي در جراحيهاي گوارش و غدد 3
.07
27 تکنولوژي جراحي در جراحيهاي زنان و اورلوژي
، 03 ،02 34 - 34 (ادراري- تناسلي) 2
.07
28 تکنولوژي جراحي در جراحيهاي قلب (قلب و
، 03 ،01 34 - 34 عروق) و تنفس 2
.07
29 تکنولوژي جراحي در جراحيهاي اعصاب و
ارتوپدي
51 - 51 3 ، 04 ،02
.07
فک و ،ENT 30 تکنولوژي جراحي در جراحيهاي
صورت و چشم
34 - 34 2 ، 03 ،.02
.07
03 و ،02 17 - 17 31 تکنولوژي جراحي در جراحيهاي اطفال 1
.07
32 تکنولوژي جراحي در جراحيهاي پوست و
، 03 ،01 17 - 17 سوختگي و پيوند 1
.07
- 34 - 34 33 بيهوشي 2
.33 51 - 51 34 روش احياي قلبي ريوي و اصول مراقبتهاي ويژه 3
34 34 - 34 35 اصول پيشرفته مراقبت در اتاق بهبودي 2
- 17 - 17 36 فوريتها 1
- 34 - 34 37 مديريت در اتاق عمل 2
- 17 - 17 38 اخلاق حرفه اي در اتاق عمل 1
20 و 21 102 102 - 39 کارآموزي مهارتهاي پرستاري در بخشهاي داخلي و جراحي 2
20 و 21 51 51 - 40 کارآموزي رفتار در اتاق عمل 1
22 51 51 - 41 کار آموزي بخش استريل مرکزي 1
تذکر : دروس پيشنيازي که با علامت . مشخص شده اند، مي توانند به صورت همزمان نيز ارائه شود.


 
19
ادامه جدول ب) دروس پايه, اختصاصي و کارآموزي کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل
کد
درس نام درس تعداد
واحد
ساعت پيش
نظري عملي جمع نياز
40 102 102 - 42 کار آموزي اصول و فنون عملکرد فرد اسکراب و سيار 2
42 153 153 - 43 کارآموزي تکنيک اتاق عمل 3
34 51 51 - 44 کارآموزي روشهاي احياء قلبي ريوي 1
35 102 102 - 45 کارآموزي اصول مراقبت دراتاق بهبودي 2
37 51 51 - 46 کارآموزي مديريت در اتاق عمل 1
36 ،44 ،43 51 51 - 47 کارآموزي در اتاق عمل اورژانس 1
جمع 84


 
20
د) جدول دروس کارآموزي در عرصه اتاق عمل دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل
کد درس نام درس تعداد واحد تعداد ساعت
102 48 کارآموزي در عرصه ارتوپدي 2
102 49 کارآموزي در عرصه اعصاب 2
102 50 کارآموزي در عرصه سوختگي و ترميمي . 2
102 51 کارآموزي در عرصه زنان 2
102 52 کارآموزي در عرصه اورولوژي (ادراري- تناسلي) 2
102 53 کارآموزي در عرصه قلب و عروق. 2
102 54 کارآموزي در عرصه چشم 2
102 55 کارآموزي در عرصه فک و صورت . 2
102 56 کارآموزي در عرصه توراکس . 2
102 2 ENT 57 کارآموزي در عرصه
51 58 کارآموزي در عرصه اطفال. 1
102 59 کارآموزي در عرصه جراحي گوارش و غدد 2
51 60 کارآموزي در عرصه در يک حيطه جراحي (انتخابي) 1
جمع 16
توضيحات:
. دانشگاههايي که امکانات کافي جهت ارائه اين دروس به صورت کارآموزي در عرصه ندارند، واحد معادل اين
کارآموزي ها را به کارآموزي هاي در عرصه ارتوپدي، زنان، گوارش و غدد و اعصاب اضافه نمايند.
.. کارآموزي در عرصه منحصراً در بخشهاي آموزشي و با حضور مربي صورت مي گيرد.


 
21
فصل سوم
مشخصات دروس برنامھ آموزشي دوره
کارشناسي پيوستھ
رشتھ اتاق عمل


 
22
« تشريح 1 »
کد درس: 01
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري- عملي
پيش نياز: ندارد
هدف : شناخت تشريح ارگانها و سيستمهاي مختلف بدن.
شرح درس: دراين درس دانشجو ضمن آشنايي با ساختمان هاي دستگاه هاي تنفسي، قلب و عروق و گردش
خون، اسکلتي و استخواني قادر خواهد بود به صورت کاربردي از دانسته هاي فوق در بالين بيمار استفاده نمايد.
سرفصل دروس: الف- نظري ( 26 ساعت)
رئوس مطالب: - ساختار بدن انسان (سلول، بافت ، ارگان)- سيستم اسکلتي- سيستم عضلاني- سيستم قلب و
گردش خون- سيستم تنفسي.
ب- سرفصل دروس عملي ( 17 ساعت)
نمايش قسمتهاي مختلف بدن انسان بر روي چند مولاژ درمورد مطالب گفته شده در درس نظري و با نظر استاد به
صورت عملي تدريس گردد.
.. ( ترجيحاً اين واحد عملي در اتاق تشريح ارائه گردد)
منابع اصلي درس:
1- Surgical Anatomy and Physiology for the Surgical Technologist, Kevin B. and Paul
Price, 2006.
2- Hole's Human Anatomy & Physiology, publisher McGraw- Hill, ISBN 0070272468.
3- Memmler's Structure and Function of the Human, publisher Lippincott Williams &
Wilkins, ISBN 078172113X.
4- Principle's of Anatomy and Physiology, publisher John Wiley & Sons; ISBN
0471415014.
5- Marieb's Human Anatomy & Physiology, publisher Pearson Benjamin Cummings,
ISBN 0805349898.
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون پايان ترم 60 درصد نمره، انجام تکاليف 10
درصد نمره، شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
23
« تشريح 2 »
کد درس: 02
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري- عملي
پيش نياز: تشريح 1
هدف: شناخت تشريح ارگانها و سيستمهاي مختلف بدن
شرح درس: در اين دس دانشجو ضمن آشنايي کامل با ساختمان هاي دستگاههاي سيستم مغز و اعصاب، سيستم
گوارشي، ادراري و تناسلي قادر خواهد بود به صورت کاربردي از دانسته هاي فوق در بالين بيمار استفاده نمايد.
سر فصل دروس : الف- نظري ( 26 ساعت)
رئوس مطالب: سيستم گوارشي- سيستم ادراري- سيستم تناسلي- سيستم عصبي- حس هاي ويژه
ب- عملي ( 17 ساعت)
نمايش قسمتهاي مختلف بدن انسان بر روي چند مولاژ در مورد مطالب گفته شده در درس نظري و با نظر
استاد به صورت عملي تدريس گردد.
.. (ترجيحاً اين واحد عملي در اتاق تشريح ارائه گردد)
منابع اصلي درس:
1- Surgical Anatomy and Physiology for the Surgical Technologist, Kevin B.and
Paul Price, 2006.
2- Hole's Human Anatomy & Physiology, publisher McGraw- Hill, ISBN
0070272468.
3- Memmler's Structure and Function of the Human, publisher Lippincott Williams
& Wilkins, ISBN 078172113X.
4- Principle's of Anatomy and Physiology, publisher John Wiley & Sons, ISBN
0471415014
5- Marieb's Human Anatomy & Physiology, publisher Pearson Benjamin Cummings,
ISBN 0805349898.
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون پايان ترم 60 درصد نمره، انجام تکاليف 10
درصد نمره – شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره.


 
24
« فيزيولوژي 1 »
کد درس: 03
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: شناخت فيزيولوژي ارگانها و سيستمهاي مختلف بدن
شرح درس: در اين درس دانشجو ضمن آشنايي کامل با ساختمان هاي دستگاه هاي تنفسي، قلب و عروق و
گردش خون، ادراري و تناسلي، گوارش و کبد و مجاري صفراوي و طحال قادر خواهد بود به صورت کاربردي از
دانسته هاي فوق در بالين بيمار استفاده نمايد.
سرفصل دروس: ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: - سلول، عصب و عضله- قلب، گردش خون- سيستم تنفسي- سيستم گوارشي - کليه (ادراري-
تناسلي)
منابع اصلي درس:
1- Hole's Human Anatomy & Physiology, publisher McGraw- Hill, ISBN 0070272468
2- Memmler's Structure and Function of the Human, publisher Lippincott Williams &
Wilkins, ISBN 078172113X.
3- Memmler's The Human Body in Health & Discase, publisher Lippincott Williams &
wilkins, ISBN 0781721105.
4- Principle's of Anatomy and Physiology, publisher John Wiley & Sons, ISBN
0471415014.
5- The Human Body in Health & Disease, Publisher Mosby, ISBN 0323013384.
6- Marieb's Human Anatomy & Physiology, publisher Pearson Benjamin Cummings,
ISBN 0805349898.
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون پايان ترم 60 درصد نمره، انجام تکاليف 10
درصد نمره – شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره.


 
25
« فيزيولوژي 2 »
کد درس: 4
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: فيزيولوژي 1
هدف: شناخت فيزيولوژي ارگانها و سيستمهاي مختلف بدن
شرح درس: در اين درس دانشجو ضمن آشنايي کامل با عملکرد دستگاههاي سيستم مغز و اعصاب، غدد درون
ريز قادر خواهد بود به صورت کاربردي از دانسته هاي فوق در بالين بيمار استفاده نمايد.
سرفصل دروس: نظري ( 17 ساعت)
رئوس مطالب: - سيستم عصبي- حس هاي ويژه- سيستم غدد درون ريز
منابع اصلي درس:
1- Hole's Human Anatomy & Physiology, publisher McGraw- Hill, ISBN 0070272468
2- Memmler's Structure and Function of the Human, publisher Lippincott Williams &
Wilkins, ISBN 078172113X.
3- Memmler's The Human Body in Health & Discase, publisher Lippincott Williams
& wilkins, ISBN 0781721105.
4- Principle's of Anatomy and Physiology, publisher John Wiley & Sons, ISBN
0471415014.
5- The Human Body in Health & Disease, Publisher Mosby, ISBN 0323013384.
6- Marieb's Human Anatomy & Physiology' publisher Pearson Benjamin Cummings,
ISBN 0805349898.
شيوه ارزشيابي دانشجو:
آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون پايان ترم 60 درصد نمره، انجام تکاليف 10 درصد نمره – شرکت
فعال در کلاس 10 درصد نمره.


 
26
« شيمي آلي و بيوشيمي »
کد درس: 05
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: شناخت لازم از واکنشهاي شيميائي دستگاههاي بدن انسان. مهارت در نحوه بکار بردن اصول اين علم در
تشخيص ناراحتيهاي فيزيولوژيکي انسان. کمک در ايجاد تعادل وضع بيوشيمي دستگاههاي بدن.
شرح درس: در اين درس ساختمان و خواص ترکيبات حياتي بدن و واکنشهاي بيوشيميايي اندامهاي بدن انسان و
مکانيسمهاي تنظيم کننده آنها معرفي مي شوند بدين ترتيب دانشجويان توانايي تفسير نتايج آزمايشات بيوشيمي را به
دست خواهند آورد.
سرفصل دروس : نظري ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: فصل اول (شيمي آلي): طبقه بندي ترکيبات آلي- مختصري از ترکيبات حلقوي و هتروسيکليک
فصل دوم (بيوشيمي): مواد قندي (ساختمان و متابوليسم آنها )- ساختمان شيميايي اسيدهاي آمينه و پروتئينها -
ساختمان شيميايي چربيها و اسيدهاي نوکلئيک- آنزيمها و نقش آنها در واکنشهاي شيميايي بدن- ويتامينها.
منابع اصلي درس:
-1 دانيال زاده، البرت، . زارعين، خليل. اصول بيوشيمي، تهران، مرکز نشر دانشگاهي.
شيوه ارزشيابي دانشجو:
آزمون ميان ترم ، آزمون تئوري پايان ترم، شرکت در کلاس


 
27
« ميکروب شناسي و انگل شناسي »
کد درس: 06
تعداد واحد: 3 واحد
نوع واحد: نظري- عملي
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با ساختمان و عملکرد ميکروارگانيسمها و نقش آنها در زندگي انسان ( در بيماري و سلامتي)
شرح درس: در اين درس دانشجو با ميکروارگانيسمهاي مختلف توليد کننده عفونتهاي انساني و انگلها و قارچهاي
بيماريزاي انسان و راههاي انتقال آنها آشنا مي شود و با برخورداري از دانش لازم در زمينه پيشگيري و نحوه مقابله
با آنها از بروز عفونت در محيط اتاق عمل جلوگيري خواهد کرد.
سرفصل دروس: الف- نظري: ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: آشنايي با اصول زير:
-1 مقدمه اي بر ميکروبيولوژي (تاريخچه، زمينه مطالعه، تئوريهاي تاريخي، ميکروسکوپ)
-2 ساختمان سلولي (سلولها، ساختار سلولي، مفاهيم حرکت مايعات، طبقه بندي ارگانيسمها، گروههاي ويژه
ميکروارگانيسمها، خصوصيات جلبکها، پروتوزا، قارچ، باکتريها، ريکتزياها، ويروسها)
-3 عملکرد ميکروارگانيسمها (رشد ميکروبي، ژنتيک ميکروبي، اصطلاحات مربوطه)
-4 انسان و ميکروارگانيسمها (چرخه نيتروژن، ارتباط ارگانيسمها با يکديگر)
-5 فرايند عفونت (اصطلاحات، عوامل موثر بر تثبيت عفونت، گسترش عفونت، بيماريزايي، مخازن عفونت ، انتقال
عفونت، عوامل درگير در عفونتهاي بيمارستاني، ميکروبهاي شايع و بيماريهاي آنها، انواع ايزوله، پيشگيريهاي جهاني)
-6 انگلها ( تعريف انگل شناسي- انگلهاي تک ياخته اي روده، خوني و نسجي، کرمها)
ب- عملي شامل: ( 34 ساعت)
نمونه برداري: آشنايي با روشهاي کشت و تشخيص باکتريها و شناسايي انگلهاي روده اي.
منابع اصلي درس:
1- Microbiology for Surgical Technologists, by Frey & Price, publisher Delmar
Learning, ISBN 0766826996.


 
28
2- Microbiology: An Introduction, publisher Benjamin/ Cummings, ISBN
0805376143.
3- Microbiology for the Health Sciences, Publisher Lippincott Williams & Wilkins,
ISBN 0781718449
-4 جاوتز، ارنست. 1378 . ميکروبيولوژي جاوتز. ترجمه نوروزي. چاپ اول. تهران. حيان.
-5 براون هاروارد. انگل شناسي پزشکي. ترجمه فرهاد همت خواه. کريم همتي. تهران: شهر آب 1380
-6 انگل شناسي پزشکي و روشهاي تشخيص آن- ترجمه دکتر محمدفلاح - 1371
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون پايان ترم 60 درصد نمره، انجام تکاليف
10 درصد نمره - شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره.


 
29
« آسيب شناسي »
کد درس: 07
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: فيزيولوژي 2
هدف: فراگيري نشانه شناسي باليني و آزمايشگاهي دستگاههاي بدن- کاربرد يافته هاي علمي از آثار و علائم
باليني و آزمايشگاهي در رابطه با ارائه خدمات باليني و پرستاري
شرح درس: در اين درس دانشجو ضمن آشنايي با فرايند التهاب, التيام زخم و انواع تومورها و ... خود را براي
مواجهه با موارد عيني در محيط اتاق عمل آماده خواهد کرد و با درك بهتر اين مفاهيم و اصطلاحات مربوطه , در
نقش خود به ويژه به عنوان فرد اسکراب (دست شسته) بهتر و موثرتر عمل خواهد نمود.
سرفصل درس: نظري ( 17 ساعت)
رئوس مطالب: آشنايي با اصول زير: 1- مفاهيم کلي پاتوفيزيولوژي (پاتولوژي سلولي , مکانيسمهاي بيماري ,
التهاب و عفونت, تومورها, اختلالات مايع و هموديناميک) 2- التبام زخم (تاريخچه , ساختار و عملکرد پوست ,
علت آسيب بافت, زخمهاي تروماتيک, فرايند التهاب, فرايند ترميم, انواع ترميم, مراحل ترميم زخم, عوامل موثر بر
ترميم, عوارض, انواع زخمهاي جراحي, عفونتهاي محل جراحي, پيشگيري از عفونت زخم, تکنيکهاي پايه مراقبت
از زخم, اصطلاحات)
منابع اصلي درس:
1- Pathophysiology for Health Related Professions, publisher W.B.Saunders, ISBN
o721659543
2- Pathophysiology: Concepts of Altered Health States, publisher Lippincott
Williams & Wilkins, ISBN 0781750415
3- Understanding Surgical Disease: The Miami Manual of Surgery, publisher
Lippincott Williams & wilkins, ISBN 0316560014
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون پايان ترم 60 درصد نمره، انجام تکاليف 10
درصد نمره – شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره.


 
30
« خون شناسي و انتقال خون »
کد درس: 08
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: فيزيولوژي 2
هدف: فراگيري کلياتي درباره خون ومحتويات آن و آشنائي با موارد مربوط به انتقال خون
شرح درس: در اين درس دانشجو با ساختار فيزيولوژي خون و اصول انتقال خون آشنا مي شود خود را براي
کاربرد خون در اتاق عمل و اتاق بهبودي و کنترل واکنشهاي ناشي از انتقال خون آماده مي کند.
سرفصل درس: نظري ( 34 ساعت)
خون در بيداري و خواب- توليد خون در بدن, هموگلوبين - تعريف P.H تغييرات P.H رئوس مطالب: تعريف
-T و B کم خوني. الکتروليت و تغييرات آن- شوك و تغييرات الکتروليت- تعريف سلولهاي خوني - لنفوسيتهاي
استفاده از خون در جراحي- تغييرات الکتروليتي خون در اثر کهنه شدن در بانک خون- موارد استفاده از سلولهاي
خون و پلاسما- خون سازگار و تهيه آن- عوارض تزريق خون ناسازگار- جمع آوري خون از دواطلب افتخاري -
شرايط داوطلب اهداء خون- فاکتورهاي انعقاد خون و استفاده از آنها در جلوگيري از خونريزي - پيوند عضو و
درمان شوك انتقال خون- موادي که مي توانند جانشين پلاسما شوند - پولي گلبولي - لوسمي - P.L.A آزمايش
شرايط خون بيماري که بايستي مورد عمل جراحي قرار گيرد. مواد ضدانعقاد - تعريف انعقاد خون و هموفيلي -
کلياتي درباره محلولهاي داخل وريدي.
منابع اصلي درس: طبق نظر استاد مربوطه
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون پايان ترم 60 درصد نمره، انجام تکاليف 10
درصد نمره – شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره.


 
31
« ايمونولوژي »
کد درس: 09
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري- عملي
پيش نياز: فيزيولوژي 2
هدف: آشنايي با ساختار و عملکرد سيستم ايمني بدن انسان
شرح درس: در اين درس دانشجو با مکانيسمهاي دخيل در شکل گيري پاسخ ايمني بر عليه عوامل بيماريزا آشنا
مي شود و ضمن اين آشنايي به ارزش کنترل دقيق اين سيستم و درك بهتر از اصول و نحوه تفسير آزمايشات
ايمونولوژي و سرولوژيک آزمايشگاهي دست خواهند يافت.
سرفصل درس: الف- نظري ( 26 ساعت)
رئوس مطالب: 1- مکانيسمهاي عمومي دفاع ( پوست و غشاهاي مخاطي, مکانيسمهاي دفاعي سيستمهاي ب دن,
مکانيسمهاي دفاعي بافتي و سلولي) 2- مکانيسمهاي دفاع ايمني (ايمونولوژي, پاسخ ايمني, ايمني اکتسابي , منابع
واکسن, هايپرسنسيويتي, اصطلاحات مربوطه)
سرفصل درس: ب- عملي ( 17 ساعت)
طي 4 جلسه دو ساعته در آزمايشگاه موارد زير به دانشجويان نشان داده خواهد شد: تعيين گروههاي خوني , تست
سازگاري خوني (گراس مچ و کاربرد آن), تستهاي کومبس مستقيم و غير مستقيم و کاربرد آن
منابع اصلي درس:
-1 رضا, فريد حسيني و همکاران, 1376 . مباني ايمونولوژي چاپ اول. مشهد. آستان قدس رضوي.
2- Goldsy, R A.,kindt, TJ., Osborne, BA. (2000&2003). Immunology.
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون پايان ترم 60 درصد نمره، انجام تکاليف 10
درصد نمره – شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره.


 
32
« آمار حياتي »
کد درس: 10
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با اصول آمار جهت انجام تحقيقات در مسائل پزشکي و بهداشتي
شرح درس: در اين درس با ارائه مطالب علمي در زمينه آمار از دانشجويان خواسته مي شود يک سري داده هاي
خام را دسته بندي نموده و به صورت جداول يا نمودارهاي آماري نمايش دهند و نتايج استخراج شده را با کمک
شاخصهاي مرکزي و پراکندگي بيان نمايند. همچنين با انواع توزيعهاي آماري و آزمون فرضيه آشنا مي شوند.
سرفصل درس: ( 17 ساعت)
رئوس مطالب: آشنايي با اصول زير: نحوه جمع آوري اطلاعات پزشکي و بهداشتي , روشهاي نمونه برداري و
برآورد حجم نمونه و پارامترهاي مهم جامعه
منابع اصلي درس:
-1 اصول و روشهاي آماري زيستي- تاليف دکتر وانگ, دانيال- ترجمه دکترآيت الهي- 1380
-2 روشهاي آماري و شاخص بهداشتي- تاليف دکترکاظم محمد , دکتر حسين ملک افضلي - اصول آمار
زيستي- تاليف روزنه, ترجمه علي عميدي.
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون پايان ترم 60 درصد نمره، انجام تکاليف 10
درصد نمره – شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره.


 
33
« روش تحقيق در اتاق عمل »
کد درس: 11
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با روشهاي متداول تحقيق در ارتباط با علوم پزشکي
شرح درس: در اين درس دانشجو با مفاهيم, اصول و روش هاي مختلف تحقيق آشنا شده , قادر خواهد بود
گروههاي تحقيق را در تهيه پرسشنامه تحقيقات, نمونه گيري, مشاهده, مصاحبه و اندازه گيري در انجام پژوهش
هاي علمي, ياري نمايد. و از بين مشکلات موجود در اتاق عمل يک مشکل را برگزيده و با انتخاب روش تحقيق
مناسب به صورت گروهي يک طرح پژوهشي ارائه دهند.
سرفصل درس: ( 17 ساعت)
رئوس مطالب: - آشنايي با اصول زير: تعريف تحقيق و واژه شناسي تحقيق, انتخاب موضوع, بيان مساله تحقيق ,
تدوين اهداف, سوالات و فرضيه هاي تحقيق, انواع تحقيق, جامعه, نمونه و محيط پژوهش, روشهاي گردآوري داده
ها (پرسشنامه, مشاهده, مصاحبه و مقياسهاي اندازه گيري), طرح تحقيق , مشخص کردن متغيرها , نمونه گيري ,
روشهاي کنترل, اعتبار دروني و بيروني تحقيق
منابع اصلي درس: طبق نظر استاد مربوطه
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون پايان ترم 60 درصد نمره، انجام تکاليف 10
درصد نمره – شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره.


 
34
« فناوري اطلاعات در اتاق عمل »
کد درس: 12
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: نظري- عملي
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با رايانه و کاربرد آن در ارتباط با حرفه و فعاليتهاي آموزشي- پژوهشي
شرح درس: در اين درس دانشجو با کاربرد رايانه آشنا شده. قادر خواهد بود اطلاعات مورد نياز را به آن وارد و
برحسب نياز از اطلاعات موجود در آن در ارتباط با حرفه اتاق عمل و ساير فعاليت هاي آموزشي و پژوهشي
استفاده نمايد.
سرفصل درس: نظري ( 9 ساعت), عملي ( 17 ساعت)
رئوس مطالب: آشنايي با اصول کار با کامپيوتر و کاربرد آن در اتاق عمل شامل: شناخت اجزاء يک کامپيوتر, کاربا
اساس کار با اينترنت word سيستم عامل ويندوز, کار با برنامه
طبق نظر استاد مربوطه ICDL منابع اصلي درس: کتابهاي
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون تئوري پايان ترم 50 درصد نمره ، آزمون نمره
عملي 30 درصد نمره.


 
35
« فيزيک پزشکي و الکتريسته و رباتيک و کاربرد آن در اتاق عمل »
کد درس: 13
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنائي با اصول و قوانين فيزيکي و بيوفيزيکي و کسب مهارتهاي لازم در چگونگي کاربرد اصول اين علم
در رابطه با سلامت خود و بيمار و انجام درمانهاي پزشکي و مراقبتهاي پرستاري و کاربرد آن.
شرح درس: از آنجايي که در محيط اتاق عمل بسياري از وسايل الکتريکي مي باشند و کار با وسايل الکتريکي
جزو فعاليتهاي مستمر در اتاق عمل به حساب مي آيد, در اين درس دانشجو با اصول الکتريسته و موارد ايمني
مربوط به خود و بيمار آشنا خواهد شد تا در نهايت يک مراقبت ايمن از خود و بيمار به عمل آورد. همچنين در اين
درس دانشجو با اصول فيزيکي بسياري از تجهيزات پزشکي آشنا مي گردد. اين آشنايي به نحوه به کارگيري صحيح
و مراقبت بهتر از اين دستگاهها منجر خواهد شد.
سرفصل درس: نظري ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: مقدمه – ماهيت علم فيزيک- اندازه گيري و سنجش در سير يک واحدها نيروها - انواع نيرو -
کاربرد آن- طرز کار ماهيچه- کشش حرکت- انواع شتاب و سرعت قوانين حرکتي- مرکز ثقل نيروي جاذب و گريز
از مرکز- اثر تغيير فشار جو بر بدن انسان- کاربرد کار و انرژي اصل بقاي انرژي- کار واحدهاي آن و کاربرد ماده -
ساختمان و حالات ماده- کيفيت مولکولها- محلولها- سوسپانسيونها- پديده اسمز و دياليز, کار کليه و کليه مصنوعي
و سيالات و فشار در مايعات- گازها: قوانين گازها- مکانيسم تنفس- تنفس مصنوعي- رسپيراتورها - تنظيم کننده
فشار- اکسيژن- مکانيسم وسايل اکسيژن تراپي- ماشين قلب و ريه.
حرارت: قانون ترموديناميک, انتقال حرارت, اندازه گيري مقدار حرارت- اثر حرارت و تغييرات در ماده - کاربرد
انتقال گرما در بدن انسان.
نور: ماهيت و اندازه گيري با اشعه ماورا بنفش پرتوايکس و کاربرد آن در پزشکي- کاربرد نور در بدن انسان
الکتريسته: اثر الکتريکي بدن - مکانيسم ايجاد پيام عصبي - الکتروآنسفالو گرافي, الکتروکارديوگرافي-
فتوکارديوگرافي- معالجه از طريق شوك الکتريکي دياترمي وسايل پزشکي الکتريکي - مانيتورها با دستگاههاي
بررسي کننده بيمار


 
36
اتم: ساختمان و تابش هسته اي- راديو اکتيويته- راديوايزوتوپها - خطرهاي ناشي از کاربرد موارد راديواکتيو و
مسئوليت پرستاري. فيزيک بينائي: انواع عدسيها, تطابق و معايت انکساري - دستگاههاي امتحان بينائي فيزيک
صورت و شنوائي: حدود شنوائي انسان- تکلم و شنوائي- راديوترمي و راديو سنجي و کاربرد- طرز کار و طريق
استفاده و کاربرد دستگاههاي بيهوشي- اتوکلاو- فورپاستور- آسپيراتور- نورافکنهاي سقفي و قابل حمل برقي و
باطري دار- فيبريلاتور- الکتروکوتر- دياترمي- ميکروسکوپ قابل حمل و نقل- اطاق عمل- کارديوسکوپ و تخت
عمل و اسبابهاي مورد نياز اعمال جراحي مختلف. کاربرد روباتيک در اتاق عمل
منابع اصلي درس: طبق نظر استاد مربوطه
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم ، آزمون پايان ترم ، شرکت فعال در کلاس.


 
37
« روان شناسي عمومي »
کد درس: 14
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي و شناخت مفاهيم اصولي از روانشناسي با توجه به ابعاد اسلامي- مهارت در بکار بردن اين اصول
در ارتباط با بيمار و خانواده آن.
شرح درس: در اين درس دانشجو با تاريخچه و تئوريهاي روانشناسي در زمينه رفتار, شخصيت, انگيزش و ... آشنا
مي شود. يادگيري اين مطالب به درك بهتر از درس بهداشت روان کمک خواهد کرد.
سرفصل درس: ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: تعريف روانشناسي: روان و نفس ( بررسي ديدگاههاي مختلف), تاثير متقابل روان و جسم
رفتار چيست, اهداف روانشناسي, تاريخچه روانشناسي, روشهاي تحقيق روانشناسي , ارگانيسم , احساس و ادراك ,
تفاوتهاي فردي, هوش, غريزه, هيجان, تعارض و ناکامي, شخصيت و اختلالات آن ( در صورتيکه وقت باقي باشد
درباره يادگيري نيز به اختصار اشاره مي شود.
منابع اصلي درس: طبق نظر استاد مربوطه
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم ، آزمون پايان ترم ، شرکت فعال در کلاس.


 
38
« داروشناسي »
کد درس: 15
تعداد واحد: 3 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: شيمي آلي و بيوشيمي
هدف: آشنائي با داروهاي مختلف و مخصوصاً داروهاي مورد استفاده در اطاق عمل
شرح درس : در اين درس اشکال مختلف دارويي و نحوه اثر آنها , کليات و مفاهيم فارموکولوژي شامل
فارماکوديناميک معرفي و مورد بحث قرار مي گيرند. در هر يک از دسته هاي دارويي ضمن معرفي يک تا چند
داروي مهم به نحوه عمل, موارد مصرف مهم باليني و عوارض جانبي آنها پرداخته مي شود. علاوه بر اين توجهات
خاص در دادن داروها و نحوه مقابله با عوارض احتمالي داروهاي خاص توضيح داده مي شود.
سرفصل درس: نظري ( 51 ساعت)
رئوس مطالب: آشنايي با اصول زير: مروري بر محاسبات و اندازه گيري هاي پايه (جدول تبديلها, ريختن و اندازه
گيري دارو, رياضيات پايه, محاسبه دوز, داروهاي ترکيبي) 2- اصطلاحات شناسي ( تعاريف کلي , انواع داروها /
اثرات, علامات اختصاري, واحدهاي اندازه گيري) 3- مراقبت و بکارگيري داروها و محلولهاي 4- داروهاي م ورد
استفاده در جراحي (آنالجزيکها, انتاگونيستهاي نارکوتيک, ضد تبهاي انالجيزيک, سداتيوها, ضد تشنجها , محرکات
سيستم عصبي مرکزي, ضد تهوع ها و انتي هيستامينها, عوامل اتونوميک, داروهاي قلبي, کواگولانتها و هموستاتيکها,
ضد انعقادها, محلولهاي وريدي, جايگزينهاي خون, ديورتيکها, داروهاي چشمي, داروهاي معده, داروهاي مامايي ,
هورمونها, انتي بيوتيکها, مواد حاجب, کموتراپي, رنگها, محلولهاي شستشو) 5- بيهوشي (داروهاي قبل از عمل ,
عملکرد داروها, داروهاي بيهوشي)
منابع اصلي درس:
1-Goodman Gilman, T.W., Rall, A.S., Niecs, taylor, p. (2004). The pharmacological
basis of therapeutics. (10th ed)
2- pharmacology for the Surgical Technologist, publisher W.B. Saunders, ISBN
0721663214


 
39
3- Understanding Pharmacology for Health Professionals, publisher Prentice Hall,
ISBN 0130810908
4- pharmacology: Principles & Applications: A Worktext for Allied llealth
Professionals.publisher W. B. Saunders, ISBN 0721688284
5- Clinical Pharmacology Made Ridiculously Simple by James Olson, M.D., Ph. D.
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره، آزمون پايان ترم 60 درصد نمره، انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره.


 
40
« اصطلاحات پزشکي »
کد درس: 16
تعداد واحد: 1واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: يا همزمان با مقدمه اي بر تکنولوژي جراحي
هدف: آشنايي با اجزاء اصطلاحات رايج پزشکي در اتاق عمل
شرح درس: در اين درس دانشجو با ساختار اصطلاحات کاربردي مربوط به اعمال جراحي در اتاق عمل آشنا مي
شود و قادر خواهد بود پرونده پزشکي بيمار و برگه قبل از عمل را مورد بررسي قرار دهد و به اين ترتيب با بيمار
تحت مراقبت خود بهتر آشنا شود.
سرفصل درس: نظري ( 17 ساعت)
رئوس مطالب: - آشنايي با اجزاء اصطلاحات پزشکي (پيشوند , پسوند و ريشه لغات مرتبط با هر يک از
سيستمهاي بدن)
منابع اصلي درس:
1- Medical Terminology: A Systems Approach, publisher F. A. Davis, ISBN
0803603940
2- Exploring Medical Language, publisher Mosby, ISBN 0323018181
3- Medical Terminology for Health Professions, publisher Delmar Learning, ISBN
0766812979
شيوه ارزشيابي دانشجو: 90 درصد نمره آزمون پايان ترم , 10 درصد نمره حضور فعال در کلاس.


 
41
« زبان تخصصي »
کد درس: 17
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: زبان انگليسي عمومي
هدف: آشنايي دانشجو با متون و منابع علمي و واژه هاي رايج در جراحي و اتاق عمل و کسب توانايي درك
مفاهيم به منظور بهره گيري از کتب و مجلات علمي پژوهشي و ارتقاء سطح دانش حرفه اي
شرح درس: در اين درس متوني به زبان انگليسي در ارتباط با جراحي و اتاق عمل در اختيار دانشجويان قرار مي
گيرد تا آنها بتوانند تمرينات مربوطه را انجام داده و کاربرد واژه ها را در مجلات مشخص نمايند. به علاوه شناسايي
انواع پاراگراف و تنظيم پاراگرافها به منظور درك مفهوم اصلي مطرح شده در هر پاراگراف آموزش داده مي شود .
ترجمه متون به فارسي و شناسايي واژه ها و معادل يابي آنها به فارسي نيز در اين درس گنجانده شده است.
سرفصل درس: ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: 1- معرفي اختصارات پزشکي, جراحي و اتاق عمل متداول , پسوندها و پيشوندهاي مصطلح در
پزشکي 2- آموزش نحوه استفاده صحيح از فرهنگ لغات 3- آموزش نحوه خواندن متون علمي مربوط به جراحي
و اتاق عمل با سرعتي مناسب همراه با درك مفاهيم 4- آموزش اصول ترجمه و خلاصه نويسي متون علمي مربوط
به رشته 5- آموزش خلاصه کردن فهرست گونه مطالب
منابع اصلي درس: طبق نظر استاد مربوطه
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
42
« بهداشت روان در اتاق عمل »
کد درس: 18
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: روان شناسي عمومي
هدف: آشنايي و فراگيري مفاهيم پايه بهداشت روان و کسب مهارت در کاربرد آن در ارتباط با بيمار و خانواده وي
شرح درس: در اين درس دانشجو با مفاهيم بهداشت روان آشنا شده و قادر به بررسي نيازهاي روحي و رو اني
بيمار و پاسخ گويي به اين نيازها ( با برقراري ارتباط درماني با بيمار) در اتاق عمل خواهد بود.
سرفصل درس: ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: آشنايي با : درك بيمار تحت جراحي از نظر نيازهاي جسمي, روحي و رواني بيمار
منابع اصلي درس: طبق نظر استاد مربوطه
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
43
« بهداشت »
کد درس: 19
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با اصول و مباني بهداشت و عوامل موثر بر سلامت
شرح درس: زير بناي يک جامعه سالم متکي بر رعايت اصول بهداشت و شناخت عوامل موثر بر آن است. بر اين
اساس اين درس شامل مفاهيم بهداشت عمومي, بهداشت محيط و حرفه اي , مواد غذايي و آشنايي با نظامهاي
بهداشتي خواهد بود.
سرفصل درس: ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: - آشنايي با اصول زير: 1- تاريخچه و مفاهيم بهداشت 2- بهداشت از ديدگاه اسلام 3- عوامل
موثر بر سلامتي و بهداشت 4- فرايند آموزش بهداشت 5- پيشگيري , انواع آن و مراحل آن 6- چرخه انتقال
- بيماريها و روش کنترل آنها 7- عفونتهاي بيمارستاني و روشهاي کنترل آنها 8- بهداشت زباله و مواد زائد 9
-11 نظامها وسازمانهاي عرضه خدمات بهداشتي درماني در ايران PHC ايمن سازي 10 - مراقبتهاي بهداشتي اوليه
و جهان 12 - بهداشت حرفه اي 13 - مديريت خدمات بهداشتي 14 - بهداشت محيط بيمارستانها 15 - بهداشت
مواد غذايي
منابع اصلي درس:
-1 عاليپور, ليلي و همکاران. پرستاري بهداشت جامعه 1. انتشارات دانشگاه علوم پزشکي اصفهان. زمستان 1385
-2 بهنودي, زهرا. بهداشت محيط. تهران. انتشارات بشري. 1380
-3 پروس انت. گندزدايي و دفع پسماندهاي بيمارستاني. ترجمه حسن انصاري و فربد عبادي فرد آذر . تهران .
انتشارات سماط. 1382
-4 محمدي, رخشنده. پرستاري بهداشت جامعه. تهران. نشرني. 1379
5- Sallivan, TR. Kriger, ER (2001). Clinical environmental health and toxic exposure.
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون پايان ترم و ميان ترم, مشارکت در بحث گروهي, تهيه و ارائه مقالات مرتبط با
رئوس مطالب.


 
44
« اصول و فنون عملکرد فر سيار »
کد درس: 20
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري- عملي
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با اصول عملکرد و وظايف فرد سيار در اتاق عمل
شرح درس: در اين درس دانشجو با نيازها و آمادگيهاي بيمار بلافاصله قبل از عمل آشنا شده و چگونگي انجام
آنها را به صورت نظري عملي مي آموزد و همچنين مي آموزد که چگونه شرايط و محيط اتاق عمل را جهت رفع
نيازهاي بيمار آماده گرداند.
سرفصل درس: ( 26 ساعت)
رئوس مطالب: آشنايي با : 1- آماده کردن پوست ( هدف, تميز کردن مکانيکي/ حمام گرفتن/ دوش گرفتن, شيو
بيمار, تجهيزات پايه, محلولهاي آنتي سپتيک رايج, اصول ضد عفوني محل عمل, تکنيک ضد عفوني محل عمل ,
موارد ويژه ضد عفونيهاي روتين محل عمل, ثبت, علامت گذاري پوست.
-2 مراقتب از نمونه ( تعريف, روشهاي به دست آوردن نمونه, پروتکل نمونه جراحي, ظروف , ان واع ويژه نمونه ,
روشهاي مورد استفاده, برچسب زدن به نمونه, محافظت از نمونه)
-3 وسايل تنظيم درجه حرارت (انواع تجهيزات, موارد مصرف, تنظيم)
-4 علايم حياتي ( اصطلاحات مرتبط با علايم حياتي, اصول علايم حياتي, هموديناميک, مانيتورکردن
-5 هموستاز (بند آوردن خونريزي) و جايگزين کردن خون ( مروري بر مکانيسمهاي انعقاد خون, روشهاي هموستاز
(بند آوردن خونريزي) , تورنيکتها, آماده کردن و استفاده از عوامل و تجهيزات هموستاتيک, مانيتور کردن از دست
دادن خون, نحوه استفاده از جايگزين کننده هاي خون, اتوترانسفوزيون
-6 لوله گذاري مجراي ادراري (کاربرد, توجهات, تجهيزات, مراحل کار, کنترل برون ده ادراري)
-7 طبقه بندي زخمهاي جراحي
-8 کنترل کردن ناحيه زخم
-9 تزريقات, انما, پانسمان, سونداژ, آب گرم, باکسترها
-10 مراقبت از جسد
-11 آماده سازي اطفال و نوزادان براي عمل جراحي
ب- واحد عملي ( 17 ساعت) اين درس در پراتيک ارائه مي گردد.


 
45
واحد عملي شامل تمرين مواردي مانند تزريقات, انما, پانسمان, لوله گذاري مجراي ادراري , کمپرس آب سرد و
گرم, نحوه اتصال باکستر و ميکرودراپ, کنترل علايم حياتي, آماده کردن پوست (ضد عفوني کردن محل عمل ) و ...
مي باشد.
منابع درس:
1-Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning,
IBSN 0766806626
2- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approach,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
3- Instructor's Manual to Accompany Surgical Technology for the Surgical
Technologist: A Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000)
4- Study Guide to Accompany Surgical Technology for the Surgical Technologist: A
Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000).
5- Berry & kohn's Operating Room Technique, publisher Mosby, ISBN 0323019803.
6- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock. Publisher Mosby, ISBN
0323016227.
7- Pocket Guide to the Operating Room, publisher F. A.Davis, ISBN 080360033X
8- Gruendemann, Barbara J. Comprehensive Preoperative Nursing Volume 1. Jones
and Bartleit 1995.
9- Phippen, Mark. L. and wells, Maryann. Patient care during operative and invasive
procedures. Sanders. 2000.
10- Hind, Martin and wicker, poul. Principles of perioperative practice. Churchill
livingstone. 2002.
11- phippen, Mark. L. and wells' maryam. Patient care During operative and invasive
procedures. Saunders. 2000.
12- Brunner & saudars. Medical surgical Nursing lippincott. 2004.
13- C.B.Rosdahl, M.T.Kowalski. textbook of nursing, 8th. Lippincott Williams &
wilkins. 2003.
14- S. F. smith, D. J. Duell, B. C. martin. Clinical nursing skills, basic to advanced
skills, 6th, 2004, pearson, prentice publisher.
15- L. white. Fundamental of nursing.2 nd edition. Homson Publishers.
-16 لطفي, مژگان و انتظار صمد. راهنماي جامع پرستاري اتاق عمل . جامعه نگر 1382
-17 برينس. جي. پرستاري در اتاق عمل (روش و مراقبت) ترجمه دکتر قاسم مقاره دهکردي, بشري, 1373
-18 مجيدي علي, مهارت هاي باليني کار در اتاق عمل, انتشارات بشري 1384
شيوه ارزشيابي دانشجو: در آزمون عملي روش آزمون اسکي است و در بخش نظري شامل آزمون ميان ترم و
پايان ترم و شرکت فعال در کلاس مي باشد.


 
46
« اصول و فنون عملکرد فرد اسکراب »
کد درس: 21
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري- عملي
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با اصول عملکرد و وظايف فرد اسکراب (دست شسته) در اتاق عمل
شرح درس: در اين درس دانشجو تکنيکهاي باز کردن, آماده نمودن و جابه جايي وسايل و نيز تکنيکهاي پوشيدن
دستکش و پوشش هاي مورد نياز جراحي را با حفظ استريليتي مي آموزد. همچنين با روشهاي مختلف اسکراب
نمودن (شستن) دست براي عمل به صورت نظري و عملي آشنا خواهد شد . دانشجو با کسب اين آموزشها و
مهارتها قادر خواهد بود اعمال روتين قبل, حين بعد از عمل را در نقش اسکراب (دست شسته) انجام دهد.
سرفصل درس: ( 26 ساعت)
رئوس مطالب: الف- ايجاد و حفظ محيط استريل شامل: آرايش اتاق عمل, آماده سازي اوليه, بازکردن تجهيزات
استريل, قبل از اسکراب جراحي (شستن دست), اسکراب جراحي (شستن دست), گان و دستکش , آماده سازي
تجهيزات و وسايل, شمارش گازها و وسايل, مقدمات شروع اعمال جراحي, تکنيکهاي حين عمل, روتينهاي بعد از
عمل.
اصول پهن کردن پارچه استريل روي بيمار
ب- عملي: ( 17 ساعت) واحد عملي در اين درس در پراتيک اجرا مي شود.
منابع اصلي درس:
1- Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning,
ISBN 0766806626.
2- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approacg,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
3- Instructor's Manual to Accompany Surgical Technology for the Surgical
Technologist: A Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000).
4- Study Guide to Accompany Surgical Technology for the Surgical Technologist: A
Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000).
5- Berry & kohn's Operating Room Technique, Publisher Mosby, ISBN 0323019803.


 
47
6- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock. Publisher Mosby, ISBN
0323016227.
7- Pocket Guide to the Operating Room, publisher F. A. Davis, ISBN 080360033X.
8- Gruendemann. Barbara J.Comprehensive Preoperative Nursing Volume 1. Jones
and Bareleit 1995.
9- Phippen, Mark. L. and wells, Maryann. Patient care during operative and invasive
procedures. Sanders. 2000.
10- Hind, Martin and wicker, poul. Principles of perioperative practice. Churchill
livingstone. 2002.
11- Phippen, Mark. L. and wells' maryam. Patient care During operative and invasive
procedures. Saunders. 2000.
12- Brunner & saudars. Medical surgical Nursing lippincott. 2004.
-13 لطيفي, مژگان و انتظار صمد. راهنماي جامع پرستاري اتاق عمل. جامعه نگر 1382
-14 برينس. جي. پرستاري در اتاق عمل (روش و مراقبت) ترجمه دکتر قاسم مقاره دهکردي, بشري 1373
-15 مجيدي علي, مهارت هاي باليني کار در اتاق عمل, انتشارات بشري, 1384
شيوه ارزشيابي دانشجو: در آزمون عملي روش آزمون اسکي است و در بخش نظري شامل آزمون ميان ترم و
پايان ترم و شرکت فعال در کلاس مي باشد.


 
48
« اصول استريليزاسيون و ضدعفوني »
کد درس: 22
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با آسپتيک (ضد عفوني و استريل نمودن) و اصول استريل و ضد عفوني نمودن
شرح درس: در اين درس دانشجو پس از يادگيري مفاهيم استريل و ضدعفوني با انواع مواد ضد عفوني و تاثيرات
آنها و همچنين انواع روشها و تجهيزات و وسايل استريل کننده آشنا مي شود.
سرفصل درس: ( 17 ساعت)
رئوس مطالب: آشنايي با اصول زير:
-1 آسپسيس و ميحط جراحي (اصطلاحات, منابع آلودگي, اصول کاربرد)
-2 استريليزاسيون (ضدعفوني/ استريليزاسيون نهايي, ذخيره, توزيع)
-3 ضدعفوني و استريل کردن (اهداف ضدعفوني/ استريليزاسيون نهايي , تکنيکهاي ضد عفو ني محيط ,
فرايند, روشهاي, عوامل موثر بر انتخاب عامل, انواع عوامل ضد عفوني )
منابع اصلي درس:
1- Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning,
ISBN 0766806626.
2- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approach,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
3- Instructor's Manual to Accompany Surgical Technology for the Surgical
Technologist: A Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000).
4- Study Guide to Accompany Surgical Technology for the Surgical Technologist: A
Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000).
5- Berry & kohn's Operating Room Technique, Publisher Mosby, ISBN 0323019803.
6- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock. Publisher Mosby, ISBN
0323016227.
7- Pocket Guide to the Operating Room, publisher F. A. Davis, ISBN 080360033X.


 
49
8- Gruendemann. Barbara J.Comprehensive Preoperative Nursing Volume 1. Jones
and Bareleit 1995.
9- Phippen, Mark. L. and wells, Maryann. Patient care during operative and invasive
procedures. Sanders. 2000.
10- Hind, Martin and wicker, poul. Principles of perioperative practice. Churchill
livingstone. 2002.
11- Phippen, Mark. L. and wells' maryam. Patient care During operative and invasive
procedures. Saunders. 2000.
12- Brunner & saudars. Medical surgical Nursing lippincott. 2004.
-13 لطيفي, مژگان و انتظار صمد. راهنماي جامع پرستاري اتاق عمل. جامعه نگر 1382
-14 برينس. جي. پرستاري در اتاق عمل (روش و مراقبت) ترجمه دکتر قاسم مقاره دهکردي, بشري 1373
-15 مجيدي علي, مهارت هاي باليني کار در اتاق عمل, انتشارات بشري, 1384
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون پايان ترم- شرکت فعال در کلاس


 
50
« آشنايي با وسايل و تجهيزات اتاق عمل »
کد درس: 23
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با وسايل و تجهيزات اتاق عمل
شرح درس: در اين درس دانشجو با انواع وسايل و تجهيزات اختصاصي و پيشرفته اتاق عمل که در اعمال جراحي
تخصصي و فوق تخصصي به کار مي روند آشنا شده و طرز نگهداري به کارگيري آنها را مي آموزد.
سرفصل دروس: ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: 1- وسايل: طبقه بندي, اجزاء هر وسيله, ج نس وسايل , نگهداري و استفاده , 2- تجهيزات :
پکهاي استريل , پانسمانهاي جراحي , کتترها , درنها, تجهيزات جانبي 3- بخيه ها : تعريف و تاريخچه ,
اصطلاحات, بسته بندي بخيه ها, اندازه, بخيه هاي قابل جذب طبيعي, بخيه هاي قابل جذب سنتتيک, فرايند جذب
بخيه, بخيه هاي غير قابل جذب طبيعي, بخيه هاي غير قابل جذب سنتيک, پوشش, آماده سازي بخيه, روشهاي گره
,stapling زدن انتخاب بخيه, بستن لايه هاي ديواره شکم, تکنيکهاي بخيه زدن, وسايل جانبي , فوايد و مضرات
نحوه استفاده و تميزکردن, کليپهاي ليگاسيون, چسبهاي بافت , موارد , stapler انواع , stapling موارد استفاده از
ترميم بافت, مواد جايگزين بافت 4- نيدل ها: خصوصيات نيدل, اجزاي يک نيدل, بدنه نيدلها , سر نيدل , واژه
هاي مرتبط با نيدلها, نيدلهاي بدون چشم رايج, نيدلهاي سوراخ دار, انتخاب سوزنگير و استفاده از آن, نکات مهم در
مورد استفاد از نيدلها, نيدلهاي خاص 5- تجهيزات جانبي: تجهيزات جانبي جراحي (ساکشن , کوتر , چراغ
تورنيکت, وسايل تنظيم درجه حرارت و .... ), محل قرار گيري آنها, آماده سازي آنها 6- تجهيزات ويژه :
انواع و استفاده از تجهيزات ويژه (اندوسکوپ, وسايل برقي, ليزر, ميکروسکوپ, دوربينها, مانيتورها و ..., درماتوم ,
وسايل آسپيراسيون و شستشو, وسايل کرايوتراپي, تحريک کننده عصب و ...
منابع اصلي درس:
1- Instrumentation for the Operating Room: APhotographic Manual, publisher Mosby,
ISBN 081677823
2- Identifying Surgical Instruments, publisher (self- published) Brent Beckett.


 
51
3- Miltex Surgical Instuments Catalog, published Miltex, Inc.
4- Basic Surgical Instrumentation, publisher W. B. Saunders, ISBN 072164211X
5- Surgical Instruments: A Pocket Guide, publisher W. B. Saunders, ISBN
0721678017.
6- Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning ,
ISBN 0766806626.
7- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approach,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
8- Instructor's Manual to Accompuny Surgical Technology for the surgical
Technologist: APosuive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000).
9- Berry & kohn's Operating Room Technique, publisher Mosby, ISBN 0323019803
10- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock.publisher Mosby, ISBN
0323016227
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
52
« مقدمه اي بر تکنولوژي جراحي »
کد درس: 24
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با حرفه (تاريخچه, موقعيت کنوني و مهارتهاي شغل يابي), ارتباطات حرفه اي و اصول عملکرد
(گرفتن رضايت نامه , جابه جايي بيمار, ثبت)
شرح درس: در اين درس در ابتدا دانشجو با جايگاه حرفه اي خود در اجتماع و ارتباط آن با ساير حرفه هاي
پزشکي و پيراپزشکي آشنا مي شود و سپس با مفاهيم جامعي پيرامون پذيرش و نقل و انتقال بيمار با تاکيد بر مسائل
قانوني و اخلاقي در اتاق عمل آشنا مي شود.
سرفصل درس: ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: آشنايي با اصول زير: 1- سير تکاملي جراحي 2- توصيف شغل کارشناس اطاق عمل و حرفه
هاي مربوطه 3- اعضاء تيم جراحي 4- ارتباطات حرفه اي 5- مهارتهاي شغل يابي 6- شناخت جنبه هاي
فيزيکي محيط در يک واحد جراحي 7- وجدان جراحي 8- رضايت نامه براي عمل جراحي 9- روتين قبل از
عمل 10 - شناسائي بيمار 11 - نقل و انتقال بيمار تحت جراحي 12 - نحوه انتقال و پوزيشن دادن به بيمار
تحت جراحي 13 - مديريت خطر.
منابع اصلي درس:
1- Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning,
ISBN 0766806626.
2- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approach,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
3- Instructor's Manual to Accompany Surgical Technology for the Surgical
Technologist: A Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000).
4- Study Guide to Accompany Surgical Technology for the Surgical Technologist: A
Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000).
5- Berry & kohn's Operating Room Technique, Publisher Mosby, ISBN 0323019803.


 
53
6- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock. Publisher Mosby, ISBN
0323016227.
7- Pocket Guide to the Operating Room, publisher F. A. Davis, ISBN 080360033X.
8- Gruendemann. Barbara J.Comprehensive Preoperative Nursing Volume 1. Jones
and Bareleit 1995.
9- Phippen, Mark. L. and wells, Maryann. Patient care during operative and invasive
procedures. Sanders. 2000.
10- Hind, Martin and wicker, poul. Principles of perioperative practice. Churchill
livingstone. 2002.
11- Phippen, Mark. L. and wells' maryam. Patient care During operative and invasive
procedures. Saunders. 2000.
12- Brunner & saudars. Medical surgical Nursing lippincott. 2004.
-13 لطيفي, مژگان و انتظار صمد. راهنماي جامع پرستاري اتاق عمل. جامعه نگر 1382
-14 برينس. جي. پرستاري در اتاق عمل (روش و مراقبت) ترجمه دکتر قاسم مقاره دهکردي, بشري 1373
-15 مجيدي علي, مهارت هاي باليني کار در اتاق عمل, انتشارات بشري, 1384
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
54
« آشنايي با بيماريهاي داخلي »
کد درس: 25
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: تشريح 2 و فيزيولوژي 2
هدف: آشنايي با کليات و مفاهيم بيماريها و شناخت حالات انسان در هنگام سلامت و بيماريها
شرح درس: در اين درس دانشجو با تعريف بيماريهاي, اتيولوژي, آزمايشات تشخيصي شايع مربوط به هر بيماري
و نحوه درمان بيماري (به جز بيماريهاي نيازمند درمان جراحي) و پيشگيري از بيماريها آشنا خواهد شد.
سرفصل دروس: ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: الف: مقدمه- تعريف بيماري- طبقه بندي و منشاء بيماريها- عوامل بوجود آورنده بيماريهاي ارثي-
مادرزادي- عفوني- سمي- مکانيکي- آلرژي- کمبود مواد غذايي- سوء تغذيه- اختلالات غدد م ترشحه داخلي -
رواني- علائم باليني- ذهني و عيني- سير بيماريها- آزمايشات تشخيصي- عوارض- درمان.
ب- بيماريهاي دستگاه تنفس: آزمايشات تشخيصي و عکس برداريها- بيماريهاي ناي و نايژه – شش ها - جنب -
برونشيت حاد و مزمن- ذات الريه – آسم- آمفيزم- پنوموني- برونکوپنوموني- آمبولي- سل ريوي
ج- بيماريهاي دستگاه گردش خون و قلب: آزمايشات تشخيصي وعکس برداريها - بيماريهاي مادرزادي قلب -
بيماريهاي اکتسابي قلب- بيماريهاي عضله قلب- بيماريهاي دريچه قلب- بيماريهاي عروقي- بيماريهاي خون - کم
خونيها- بيماريهاي خونريزي دهنده- بيماريهاي لنفاوي- طحال
د- بيماريهاي دستگاه گوارش: آزمايشات تشخيصي- عکس برداريها - دهان - مري - معده - روده کوچک - روده
بزرگ- کبد- کيسه صفرا- لوزالمعده- پريتونيت, آسيت.
ه- بيماريهاي دستگاه ادراري: آزمايشات تشخيصي- عکس برداريها- بيماري کليه- حالب- مثانه- پيشابراه
و- بيماريهاي مفاصل- استخوان- عضلات: آزمايشات تشخيصي- عکس برداريها
د- بيماريهاي غدد مترشحه داخلي: آزمايشات تشخيصي- هيپوفيز- فوق کليوي- تيروئيد- پاراتيروئيد - پانکراس -
علائم پرکاري, کم کاري- التهاب.


 
55
ح- بيماريهاي دستگاه اعصاب - آزمايشات تشخيصي - سردرد - سرگيجه - غش - صرع - پارکينسون - کره -
خونريزي داخل جمجمه- دردهاي عصبي.
ط- بيماريهاي پوست و پستان: بيماريهاي شايع پوست- التهاب- آلرژي پوستي- بيماريهاي شايع پستان
ي- بيماريهاي چشم و گوش و حلق و بيني: نقائص بينائي- بيماري پلک- غدد اشکي- قرنيه - بيماريهاي گوش -
التهاب گوش مياني- بيماريهاي حلق و بيني
منابع اصلي درس:
پرستاري بيماريهاي داخلي و جراحي برونر و سودارث 2004
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
56
« تکنولوژي جراحي در جراحيهاي گوارش و غدد »
کد درس: 26
تعداد واحد: 3 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: تشريح 2- پيشنياز با همزمان با فيزيولوژي 2 و آسيب شناسي
هدف: آشنايي با کليات و مفاهيم بيماريها, آشنائي با کليات و مفاهيم و تکنيکهاي جراحي در جراحيهاي گوارش و
غدد
سرفصل درس: - نظري ( 51 ساعت)
شرح درس: در اين درس دانشجو بيماريهاي سيستمهاي گوارش و غدد را که نيازمند جراحي است را مي شناسد .
و با تکنيکهاي جراحي مربوط به آن و مراقبتهاي قبل و بعد از عمل آشنا مي شود.
رئوس مطالب: 1- آشنايي با تکنيکهاي جراحي مانند: ترميم انواع فتق, جراحيهاي پستان , ليگاسيون و استيپينگ
وريدي, لاپاراتومي تشخيصي, جراحيهاي مري, معده , روده کوچک , کولون , جراحيهاي آنورکتال , کيسه صفر ا,
پانکرانس و طحال, جراحيهاي اندوسکوپيک, تکنيکهاي جراحي لاپاروسکوپي , جراحيهاي سر و گردن
(پاراتيروئيدکتومي, تيروئيدکتومي و ... ) ونقش کمک اول يا اسکراب (دست شسته ) در اي ن اع مال جراحي
-2 آشنايي با مراقبتهاي قبل و بعد از هر يک از اين اعمال جراحيها
منابع اصلي درس:
1-Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning,
IBSN 0766806626
2- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approach,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
3- Instructor's Manual to Accompany Surgical Technology for the Surgical
Technologist: A Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000)
4- Study Guide to Accompany Surgical Technology for the Surgical Technologist: A
Positive Care Approach Junfe, T Delmar Publishers (2000).
5- Berry & kohn's O[erating Room Technique, publisher Mosby, ISBN 033019803.
6- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock. Publisher Mosby, ISBN
0323016227.


 
57
7- Pocket Guide to the Operating Room, publisher F. A.Davis, ISB 080360033X
8- Gruendemann, Barbura J. Commprthensive Preoperative Nursing Volume 1. Jones
and Bartleit 1995.
9- Phippen, Mark. L. and wells, Maryann. Patient care during operative and invasive
procedures. Sanders. 2000.
10- Hind, Martin and wicker, poul. Principles of perioperative practice. Churchill
livingstone. 2002. phippen, Mark. L. and wells' maryam. Patient care During.
Operative and invasive proccdures. Saunders. 2000
شيوه ارزشيابي دانشجو:
آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره. انجام تکاليف 10 درصد نمره - شرکت فعال در
کلاس 10 درصد نمره


 
58
« تکنولوژي جراحي در جراحيهاي زنان و اورولوژي »
کد درس: 27
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: فيزيولوژي 1 و تشريح 2- پيشنياز و يا همزمان با آسيب شناسي
هدف: آشنائي با کليات و مفاهيم و تکنيکهاي جراحي در جراحيهاي زنان و اورولوژي
سرفصل درس: نظري ( 34 ساعت)
شرح درس: در اين درس دانشجو بيماريهاي زنان و اورولوژي را که نيازمند جراحي است را مي شناسد , و با
اعمال جراحي مربوط به آن و مراقبتهاي قبل و بعد از عمل آشنا مي شود.
رئوس مطالب: 1- آشنايي با اعمال جراحي مانند: جراحيهاي واژينال و وولوار , جراحيهاي شکمي , جراحيهاي
مامايي, حاملگي اکتوپيک, سرگلاژ دهانه رحم, سزارين), جراحيهاي اندوسکوپيک زنان, آشنايي با ملاحظات کلي در
و ...), اندوسکوپي PCNL) جراحيهاي اورولوژي, نفرکتومي, نفروستومي , پيلوپلاستي , انواع ليتو تريپسي کليه
حالب , اوروديناميک, ليتوتريپسي حالب, سيستوستمي , سيستوسکوپي, وزيکوستومي, سيستوپلاستي,
هيدروسلکتومي, اسپرماتوسلکتومي, پروستاتکتومي و انواع جراحيهاي مجاري ادراري ( ات ساع, استنت گذاري ,
ترميم مجرا و .... ) و نقش کمک اول يا اسکراب (دست شسته) در اين ج راحيها 2- آشن ايي با مراقبت هاي
قبل و بعد از هريک از اين جراحيها
منابع اصلي درس:
1-Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning,
IBSN 0766806626
2- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approach,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
3- Instructor's Manual to Accompany Surgical Technology for the Surgical
Technologist: A Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000)
4- Study Guide to Accompany Surgical Technology for the Surgical Technologist: A
Positive Care Approach Junfe, T Delmar Publishers (2000).
5- Berry & kohn's O[erating Room Technique, publisher Mosby, ISBN 033019803.


 
59
6- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock. Publisher Mosby, ISBN
0323016227.
7- Pocket Guide to the Operating Room, publisher F. A.Davis, ISB 080360033X
8- Gruendemann, Barbura J. Commprthensive Preoperative Nursing Volume 1. Jones
and Bartleit 1995.
9- Phippen, Mark. L. and wells, Maryann. Patient care during operative and invasive
procedures. Sanders. 2000.
10- Hind, Martin and wicker, poul. Principles of perioperative practice. Churchill
livingstone. 2002. phippen, Mark. L. and wells' maryam. Patient care During.
Operative and invasive proccdures. Saunders. 2000
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
60
« تکنولوژي جراحي در جراحيهاي قلب و عروق و تنفس »
کد درس: 28
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: فيزيولوژي 1 و تشريح 1- پيشنياز و يا همزمان با آسيب شناسي
هدف: آشنايي با کليات و مفاهيم بيماريها, آشنائي با کليات و مفاهيم و تکنيکهاي جراحي در جراحيهاي قلب و
عروق و تنفس
سرفصل درس: نظري ( 34 ساعت)
شرح درس: در اين درس دانشجو بيماريهاي قلب و عروق و تنفس را که نيازمند جراحي است را مي شناسد, و با
اعمال جراحي مربوط به آن و مراقبتهاي قبل و بعد از عمل آشنا مي شود.
رئوس مطالب: 1- آشنايي با اعمال جراحي مانند : مدياستينوسکوپي , توراکوسکوپي , گذاشتن چست تيوب ,
بيوپسي ريه, رزکسيون وج, دکوذتيکشن ريه, توراکوپلاستي , توراکوتومي تشخيصي , پونوموکتومي و لوبکتومي ,
هرنيور افي ,PDA سگمنتکتومي, پريکاردکتومي, بيوپسي اسکالن نود, توراکوسکوپي, رزکسيون گردن ريه , بستن
ديافراگم, مدياستينوسکوپي, تيمکتومي, گذاشتن پيس ميکر , کاشتن وريد صافن (باز يا اندوسکوپيک ), ترميم
آنوماليهاي مادر زادي قلب, ترميم ضايعات دريچه اي, آرترکتومي کاروتيد, ترومبکتومي, باي پاس گرافت, تکنيکهاي
شنت گذاري, فيلتر وريد اجوف تحتاني, آنوريسمکتومي و ... و نقش کمک اول يا اسکراب ( دست شسته ) در اين
جراحيها 2- آشنايي با مراقبتهاي قبل و بعد از هر يک از اين جراحيها
منابع اصلي درس:
1-Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning,
IBSN 0766806626
2- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approach,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
3- Instructor's Manual to Accompany Surgical Technology for the Surgical
Technologist: A Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000)
4- Study Guide to Accompany Surgical Technology for the Surgical Technologist: A
Positive Care Approach Junfe, T Delmar Publishers (2000).
5- Berry & kohn's O[erating Room Technique, publisher Mosby, ISBN 033019803.


 
61
6- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock. Publisher Mosby, ISBN
0323016227.
7- Pocket Guide to the Operating Room, publisher F. A.Davis, ISB 080360033X
8- Gruendemann, Barbura J. Commprthensive Preoperative Nursing Volume 1. Jones
and Bartleit 1995.
9- Phippen, Mark. L. and wells, Maryann. Patient care during operative and invasive
procedures. Sanders. 2000.
10- Hind, Martin and wicker, poul. Principles of perioperative practice. Churchill
livingstone. 2002. phippen, Mark. L. and wells' maryam. Patient care During.
Operative and invasive proccdures. Saunders. 2000
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
62
« تکنولوژي جراحي در جراحيهاي اعصاب و ارتوپدي »
کد درس: 29
تعداد واحد: 3 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: فيزيولوژي 2 و تشريح 2- پيشنياز و يا همزمان با آسيب شناسي
هدف: آشنايي با کليات و مفاهيم بيماريها, آشنائي با کليات و مفاهيم و تکنيکهاي جراحي در جراحيهاي اعصاب و
ارتوپدي
سرفصل درس: نظري ( 51 ساعت)
شرح درس: در اين درس دانشجو بيماريهاي سيستمهاي اعصاب و ارتوپدي را که نيازمند جراحي است را مي
شناسد, و با اعمال جراحي مربوط به آن و مراقبتهاي قبل و بعد از عمل آشنا مي شود
جراحيهاي شانه, جراحيهاي اندام فوقاني , جراحيهاي ,ORIF : رئوس مطالب: 1- آشنايي با اعمال جراحي مانند
هيپ, جراحيهاي اندام تحتاني, جراحيهاي زانو, جراحيهاي مچ و کف پا , استئوتومي , فيکساسيون اينترامدولاري ,
جراحيهاي کرانيال, جراحيهاي نخاعي, جراحيهاي اعصاب محيطي و نقش کمک اول يا اسکراب (دست شسته ) در
اين جراحيها 2- آشنايي با مراقبتهاي قبل و بعد از هر يک از اين جراحيها
منابع درس:
1-Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning, IBSN
0766806626
2- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approach,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
3- Instructor's Manual to Accompany Surgical Technology for the Surgical
Technologist: A Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000)
4- Study Guide to Accompany Surgical Technology for the Surgical Technologist: A
Positive Care Approach Junfe, T Delmar Publishers (2000).
5- Berry & kohn's O[erating Room Technique, publisher Mosby, ISBN 033019803.
6- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock. Publisher Mosby, ISBN
0323016227.
7- Pocket Guide to the Operating Room, publisher F. A.Davis, ISB 080360033X


 
63
8- Gruendemann, Barbura J. Commprthensive Preoperative Nursing Volume 1. Jones
and Bartleit 1995.
9- Phippen, Mark. L. and wells, Maryann. Patient care during operative and invasive
procedures. Sanders. 2000.
10- Hind, Martin and wicker, poul. Principles of perioperative practice. Churchill
livingstone. 2002. phippen, Mark. L. and wells' maryam. Patient care During.
Operative and invasive proccdures. Saunders. 2000
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تک اليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
64
« فک و صورت و چشم ENT تکنولوژي جراحي در جراحيهاي »
کد درس: 30
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: فيزيولوژي 1- پيشنياز و يا همزمان با تشريح 2 و آسيب شناسي
,ENT هدف: آشنايي با کليات و مفاهيم بيماريها, آشنائي با کليات و مفاهيم و تکنيکهاي جراحي در جراحيهاي
فک و صورت و چشم
سرفصل درس: نظري ( 34 ساعت)
شرح درس: در اين درس دانشجو بيماريهاي گوش و حلق و بيني, فک و صورت و چشم را که نيازمند جراحي
است را مي شناسد, و با اعمال جراحي مربوط به آن و مراقبتهاي قبل و بعد از عمل آشنا مي شود.
رئوس مطالب: آشنايي با اعمال جراحي مانند: جراحيهاي گوش (ميرينگوتومي , ميرنگوپلاستي , ماستوئيدکتومي ,
تمپانوپلاستي, استاپدکتومي), جراحيهاي بيني (سيتوپلاستي, ريتوپلاستي , پوليپکتومي , آنتروستومي , توربينکتومي )
جراحيهاي حلق (تانسيلکتومي و آدنوئيدکتومي , لارنگوسکوپي, برونکوسکوپي, ازوفاگوسکوپي,
اوولوپلاتوفارينگوپلاستي, جراحيهاي طنابهاي صوتي, سيالوليتوتومي), جراحيهاي سينوس (کالدول لوك,
اتموئيدکتومي, اسفنوئيدکتومي, سينوسکوپي), ترميم شکستگي هاي فک و صورت (فرونتال , اوربيتال , زيگوماتي ک
ليفورت 1و 2 و 3, مانديبل و ), جراحيهاي چشم (برش شالازيون , ترميم انتروپيون و اکتروپيون , استرابيسم ,
جراحيهاي لنز گذاري, جراحيهاي شبکيه , ويتروس , گلوکوم , ناخنک , پروب مجراي اشکي , تخليه چشم و
جراحيهاي قرنيه و... ) و نقش کمک اول يا اسکراب (دست شسته) در اين جراحيها 2- آشنايي با مراقبتهاي قبل و
بعد از هر يک از اين جراحيها
منابع درس:
1-Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning,
IBSN 0766806626
2- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approach,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
3- Instructor's Manual to Accompany Surgical Technology for the Surgical
Technologist: A Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000)


 
65
4- Study Guide to Accompany Surgical Technology for the Surgical Technologist: A
Positive Care Approach Junfe, T Delmar Publishers (2000).
5- Berry & kohn's O[erating Room Technique, publisher Mosby, ISBN 033019803.
6- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock. Publisher Mosby, ISBN
0323016227.
7- Pocket Guide to the Operating Room, publisher F. A.Davis, ISB 080360033X
8- Gruendemann, Barbura J. Commprthensive Preoperative Nursing Volume 1. Jones
and Bartleit 1995.
9- Phippen, Mark. L. and wells, Maryann. Patient care during operative and invasive
procedures. Sanders. 2000.
10- Hind, Martin and wicker, poul. Principles of perioperative practice. Churchill
livingstone. 2002. phippen, Mark. L. and wells' maryam. Patient care During.
Operative and invasive proccdures. Saunders. 2000
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
66
« تکنولوژي جراحي در جراحيهاي اطفال »
کد درس: 31
تعداد واحد: 1واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: فيزيولوژي 1 و تشريح 2 – پيشنياز و يا همزمان با آسيب شناسي
هدف: آشنايي با کليات و مفاهيم بيماريهاي, آشنائي با کليات و مفاهيم و تکنيکهاي جراحي در جراحيهاي اطفال
سرفصل درس: نظري ( 17 ساعت)
شرح درس: در اين درس دانشجو بيماريهاي اطفال را که نيازمند جراحي است را مي شناسد, و با اعمال جراحي
مربوط به آن و مراقبتهاي قبل و بعد از عمل آشنا مي شود
رئوس مطالب: 1- آشنايي با ملاحظات کلي در اعمال جراحي اطفال (بررسي فيزيکي, متابوليسم و تغذيه , تعادل
مايعات و الکتروليتها, دماي بدن, آمادگي رواني, بيهوشي, ويژگيهاي ستهاي جراحي اطفال) آشنايي با جراحيهايي
مانند: آترزي مري, آترزي مجراي صفراوي, آنوس بسته, هرنيورافي, امفالوسل, آپاندکتومي, تومور ويليمز, اکستروفي
مثانه, ترميم مجراي ادراري, اورکيوپکسي, ختنه, مگاکولون و ... و نقش کمک اول يا اسکراب (دسته شسته) در اين
جراحيها 2- آشنايي با مراقبتهاي قبل ( بررسي کودك, پريمديکيشن و ... ) و بعد از هر يک از اين جراحيهاي
منابع درس:
1-Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning,
IBSN 0766806626
2- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approach,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
3- Instructor's Manual to Accompany Surgical Technology for the Surgical
Technologist: A Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000)
4- Study Guide to Accompany Surgical Technology for the Surgical Technologist: A
Positive Care Approach Junfe, T Delmar Publishers (2000).
5- Berry & kohn's O[erating Room Technique, publisher Mosby, ISBN 033019803.
6- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock. Publisher Mosby, ISBN
0323016227.
7- Pocket Guide to the Operating Room, publisher F. A.Davis, ISB 080360033X


 
67
8- Gruendemann, Barbura J. Commprthensive Preoperative Nursing Volume 1. Jones
and Bartleit 1995.
9- Phippen, Mark. L. and wells, Maryann. Patient care during operative and invasive
procedures. Sanders. 2000.
10- Hind, Martin and wicker, poul. Principles of perioperative practice. Churchill
livingstone. 2002. phippen, Mark. L. and wells' maryam. Patient care During.
Operative and invasive proccdures. Saunders. 2000
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
68
« تکنولوژي جراحي در جراحيهاي پوست و سوختگي و پيوند »
کد درس: 32
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: فيزيولوژي 1 و تشريح 1- پيشنياز و يا همزمان با آسيب شناسي
هدف: آشنايي با کليات و مفاهيم بيماريها, آشنائي با کليات و مفاهيم و تکنيکهاي جراحي پوست و سوختگي و
پيوند
سرفصل درس: نظري ( 17 ساعت)
شرح درس: در اين درس دانشجو بيماريهاي پوست را که نيازمند جراحي است را مي شناسد, و با اعمال جراحي
مربوط به پوست و سوختگي و پيوند و مراقبتهاي قبل و بعد از عمل آشنا مي شود.
رئوس مطالب: 1- آشنايي با اعمال جراحي مانند : تکنيکهاي گرافت برداري (گرافتهاي آزاد پوستي , ترکيبي ,
گرافتهاي آزاد اومنتال, فلابها), انواع سوختگيها, دبريدمان, اسکارکتومي , اسکاروتومي , فارسيو تومي, انواع پيوند ,
اهداء عضو, اهدا اعضاء چندگانه, نگهداري از ارگان پيوندي و ... و نقش کمک اول يا اسکراب (دست شسته ) در
اين جراحيها 2- آشنايي با مراقبتهاي قبل و بعد از هر يک از اين جراحيها
منابع درس:
1-Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Delmar Learning,
IBSN 0766806626
2- Surgical Technology for the Surgical Technologist: A Positive Care Approach,
Caruthers, et al Delmar Publishers (2000)
3- Instructor's Manual to Accompany Surgical Technology for the Surgical
Technologist: A Positive Care Approach Junge, T Delmar Publishers (2000)
4- Study Guide to Accompany Surgical Technology for the Surgical Technologist: A
Positive Care Approach Junfe, T Delmar Publishers (2000).
5- Berry & kohn's O[erating Room Technique, publisher Mosby, ISBN 033019803.
6- Alexander's Care of the Patient in Surgery, by Rothrock. Publisher Mosby, ISBN
0323016227.
7- Pocket Guide to the Operating Room, publisher F. A.Davis, ISB 080360033X


 
69
8- Gruendemann, Barbura J. Commprthensive Preoperative Nursing Volume 1. Jones
and Bartleit 1995.
9- Phippen, Mark. L. and wells, Maryann. Patient care during operative and invasive
procedures. Sanders. 2000.
10- Hind, Martin and wicker, poul. Principles of perioperative practice. Churchill
livingstone. 2002. phippen, Mark. L. and wells' maryam. Patient care During.
Operative and invasive proccdures. Saunders. 2000
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
70
« بيهوشي »
کد درس: 33
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: شناخت کلي اصول بيهوشي و بکارگيري وسايل بيهوشي اطاق عمل
شرح درس: در اين درس دانشجو با اصول کلي بيهوشي, وسايل مربوطه و انواع بيهوشي آشنا ميشود و با شناخت
تفاوت بين بيهوشي عمومي و موضعي و نحوه مقابله با عوارض, دانشجو با ديدي آگاهي بيشتري مي تواند بيمار را
قبل, حين و بعد از عمل اداره نمايد.
سرفصل درس: نظري ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: آشنايي با تاريخچه بيهوشي- تعريف بيهوشي- اصول بيهوشي, داروهاي قبل از بيهوشي , عملکرد
داروها, انواع بيهوشي, روشهاي تجويز, ارائه بيهوشي, داروهاي بيهوشي, نقش فرد سيار و اسکراب (دست شسته )
حين بيهوشي, مراحل بيهوشي, ... کنترل وسايل و تجهيزات, تجهيزات بيهوشي , پوزيشن دادن (وضعيت دادن به
بيمار), عوارض بيهوشي
منابع اصلي درس: طبق نظر استاد مربوطه
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
71
« روشهاي احياء قلبي ريوي و اصول مراقبتهاي ويژه »
کد درس: 34
تعداد واحد: 3 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: يا همزمان با بيهوشي
هدف: فراگيري اصول کلي احياي قلبي ريوي و تشخيص وضعيت بيمار
شرح درس: در اين درس دانشجو ضمن آشنايي با علايم ايست قلبي, داروهاي احياء و با روش احياء قلبي ريوي
آشنا مي شود تا در مواقع ضروري در محيط اتاق عمل و ريکاوري قادر به همکاري با تيم احياء باشد . همچنين
ضمن آشنايي با اختلالات آب و الکتروليتها با نحوه کار و تنظيم و نتيلاتور به عنوان يکي از تجهيزات ريکاوري آشنا
خواهد شد.
سرفصل درس: نظري ( 51 ساعت)
رئوس مطالب: تشخيص ايست قلبي- شروع احياي قلبي ريوي - پشتيباني اوليه حيات و الفباي قلبي ريوي
ترکيب مايعات داخل و خارج سلولي- واکنش بدن در مقابل ضربه ها - توقف ناگهاني تنفس و علل و ,ABC
درمان آن- تنفس مصنوعي- تغذيه از راه وريد- شناخت الکتروکارديوگرام طبيعي از غير طبيعي - تقسيم بندي
آريتمي با ذکر علت علائم- تشخيص- درمان- احياي قلبي تنفسي بيمار در حالت اورژانس قلبي ريوي - تعريف
واحد مراقبتهاي ويژه و انواع آن, مکان, وسايل و تجهيزات, مانيتورينگ هموديناميک, مانيتورينگ تنفس (گازهاي
خون شرياني, پالس اکسيمتري, کاپنومتري), مراقبت از راههاي هوايي بيماران اختلالات شايع آب و الکتروليتها.
منابع اصلي درس: طبق نظر استاد مربوطه
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
72
« اصول پيشرفته مراقبت در اتاق بهبودي »
کد درس: 35
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: روش احياي قلبي ريوي و اصول مراقبتهاي ويژه
هدف: آشنايي با ريکاوري و مراقبتهاي آن
شرح درس: در اين درس دانشجو با نحوه اداره بيمار بعد از عمل جراحي و مراقبتهاي آنها بر حسب اهميت و نيز
آشنا مي شود. همچنين با آموزش عوارض ناشي از بيهوشيهاي جنر ال و موضعي PACU با وسايل و تجهيزات
نحوه پيشگيري از عوارض و يا نحوه درمان و مقابله با آنها را مي آموزد و به کار مي برد.
سرفصل دورس: نظري ( 34 ساعت)
,PACU رئوس مطالب: مراقبتهاي عمومي بعد از عمل ( آشنايي با روشهاي اکسيژن درماني), تجهيزات و وسايل
عوارض بيهوشي, شوك و انواع آن, کنترل درد, کنترل جذب و دفع مايعات, و مراقبتهاي اختصاصي بعد از عمل ,
شناخت داروهاي مورد استفاده در ريکاوري, برنامه ترخيصي
منابع درس:
-1 برونر, سودارث, مراقبتهاي عمومي از بيمار بعد از عمل جراحي, پروانه بيشه بان
-2 مشکساران, شهين. کاربرد مهارتهاي پرستاري در اتاق عمل و اتاق بهبودي. جهاد دانشگاهي خوزستان. 1371
-3 نقيبي, خسرو و همکاران. اصول بيهوشي و مراقبتهاي ويژه بهداشت و درمان اصفهان. 1380
-4 رابرت. ك. استولتينگ. اصول بيهوشي. معلم. ترجمه دکتر محمد حقيقي, دکتر محمد عيان. 1376
-5 مجيدي, سيد علي. مهارتهاي باليني کار در اتاق عمل از تئوري تا عمل. بشري. 1384
-6 لطفي. مژگان و انتظار. صمد, راهنماي جامع پرستاري اتاق عمل. جامعه نگر. 1382
-7 اسملترز, سوزان س. بير, برندا جي. درسنامه پرستاري برونر وسودارث . مفاهيم و مراقبت پرستاري اتاق
عمل. ترجمه آليس خاجيان. جلد چهارم. ارجمند. 1380
-8 دريپس, روبرت. مقدمه اي بر بيهوشي. عصر جديد. ترجمه محمد شمس زاده اميري , کبري قاضي سعيد .
1368
9- Berry & Kohn's operating Room Technique. Publisher Mosby, ISBN 0323019803
10- Surgical Technology for the Surgical Technologist, publisher Dclmar Learning,
ISBN 0766806626
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
73
« فوريتها »
کد درس: 36
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: فراگيري اصول کلي احياي قلبي ريوي و مراقبتهاي ويژه
سرفصل درس: ( 17 ساعت)
شرح درس: دانشجو ضمن کسب آگاهي از اصول, و مفاهيم اداره بيمار در فوريتها, با بررسي و شناخت بيمار و
ارائه مراقبت بر اساس اولويت و ايمني بيمار و نحوه کنترل درد در شرايط بحراني آشنا خواهد شد تا بتواند آموخته
هاي خود را در اتاق عمل اورژانس به کار گيرد.
رئوس مطالب: آشنايي با اعمال جراحي اورژانسي (سرويسهاي پزشکي اورژانس, موقعيتهاي اورژانسي, اهداف و
اولويتها, سنکوپ, تشنج, واکنش آنافيلاکسي, واکنش مسموميت با کوئين , بي حسي موضعي , ساکشن کردن ,
هايپرترمي بدخيم, واکنش همولايتيک انتقال خون
منابع درس:
1- Walsh. M. & Kent. A, (2001) accident and emergency nursing
2- Brigges, J. K (2002). Telephone triage protocols for nurse
شيوه ارزشيابي دانشجو: شرکت فعال در کلاس, آزمون ميان ترم و پايان ترم


 
74
« مديريت در اتاق عمل »
کد درس: 37
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با نظريه ها و وظايف مديريتي
شرح درس: در اين درس دانشجو با شيوه هاي علوم رفتاري در مديريت و وظايف مديريتي در نظام ارائه خدمات
بهداشتي و درماني آشنا شده, نحوه اداره کردن و دائره فعاليتي بخش اتاق عمل, برنامه ريزي جهت بيماران و کارکنان
و ارتباط با ساير تيم هاي درماني و اداري را فرا مي گيرد.
سرفصل دروس: نظري ( 34 ساعت)
رئوس مطالب: آشنايي با اصول زير: 1- سازماندهي و مديريت بيمارستاني 2- آشنائي با آژانس هاي اعتب ار
بخشي 3- ارتباطات شخصي و حرفه اي 4- ارتباطات بين بخشي 5- ارتباط, تعامل و رهبري
منابع درس: طبق نظر استاد مربوطه
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون ميان ترم 20 درصد نمره, آزمون پايان ترم 60 درصد نمره . انجام تکاليف 10
درصد نمره- شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
75
« اخلاق حرفه اي در اتاق عمل »
کد درس: 38
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: نظري
پيش نياز: ندارد
هدف: آشنايي با اصول اخلاقي, قوانين, مقررات و استانداردها در ارائه خدمات مربوط به رشته اتاق عمل
شرح درس: در اين درس دانشجو با تاريخچه, کليات مربوط به اصول اخلاق پزشکي, حقوق بيمار استانداردهاي
مراقبتي و مجموعه قوانين انتظامي در رابطه با قصور حرفه اي, آشنا شده و قادر خواهد بود از آموخته هاي خود در
ارتباط با وظايف حرفه اي استفاده نمايد.
رئوس مطالب: ( 17 ساعت)
- کليات اخلاق پزشکي و ضرورت آن.
- تاريخچه اخلاق پزشکي.
- اخلاق پزشکي در ايران.
- حقوق بيمار.
- استانداردها در ارائه خدمات اتاق عمل.
- قوانين پزشکي و قصور حرفه اي.
- آيين نامه هاي انتظامي و مجازاتهاي اسلامي.
- مسايل اخلاقي در ارتباط با مرگ.
- اصول اخلاقي در تحقيقات.
منابع اصلي درس: طبق نظر استاد مربوطه
شيوه ارزشيابي دانشجو: آزمون پايان ترم 90 درصد نمره, شرکت فعال در کلاس 10 درصد نمره


 
76
« کارآموزي مهارتهاي پرستاري در بخش هاي داخلي و جراحي »
کد درس: 39
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: کارآموزي
پيش نياز: اصول و فنون عملکرد فرد اسکراب (دست شسته) و سيار
هدف: تدارك موقعيت مناسب و واقعي براي دانشجو جهت انجام روشهاي مراقبتي
شرح درس: ( 102 ساعت)در اين کارآموزي دانشجو بر بالين بيمار حاضر مي گردد تا در يک محيط واقعي و
نسبتاً کم استرس تر از اتاق عمل با بيماران مواجه شده و آموخته هاي نظري خود را در مورد روشهاي مراقبتي به
کار گيرد. در اين کارآموزي دانشجو روشهاي مراقبت پرستاري مانند پيشگيري از انتقال عفونت , پذيرش , انتقال و
ترخيص بيمار, حرکت دادن و نقل و انتقال بيمار, تامين اسايش و بهداشت فردي بيمار, روشهاي مختلف تزريقات ,
کنترل علايم حياتي, کنترل جذب و دفع مايعات, انما, پانسمان, سونداژ, شيو ناحيه عمل, گذاشتن لوله معده , جمع
تراپي را به کار مي بندد و براي حضور فعال در اتاق عمل آماده شود. IV آوري نمونه هاي خون و ادرار و
شيوه ارزشيابي دانشجو: چک ليست ارزشيابي, انجام تکاليف باليني


 
77
« کارآموزي رفتار در اتاق عمل »
کد درس: 40
تعداد واحد: 1واحد
نوع واحد: کارآموزي
پيش نياز: اصول و فنون عملکرد فرد اسکراب (دست شسته) و سيار
اهداف: انتظار مي رود در اين دوره دانشجو
- با يک اتاق عمل واقعي آشنا شود
- وسايل و تجهيزات اتاق عمل را نام ببرد
- محل هر يک از وسايل را بداند
- کاربرد آنها را بداند و بتواند از وسايلي مانند چراغ سيالتيک, کوتر و ساکشن استفاده کند.
شرح درس: ( 51 ساعت)
در اين واحد کارآموزي دانشجو براي آشنايي با محيط اتاق عمل و رفتارهاي روتين در آن وارد بيمارستان مي
کارآموزي » گردد. بهتر است دانشجو اين واحد درسي را در بيمارستاني طي کند که قرار است هفته اول کارآموزي
را در آن طي کند تا در اين کارآموزي با محيط کار خود « اصول و فنون عملکرد فرد اسکراب (دست شسته) و سيار
در مراحل بعدي آشنا گردد. در اين دوره دانشجو اسکراب نمي کند و تنها به مشاهده وقا يع در يک اتاق عمل
پرداخته و به طور مقدماتي وظايف پرستار سيرکولر (سيار) را تحت نظارت استاد مربوطه و پرستار س يار به عهده
مي گيرد. بهتر است اين کارآموزي حداقل دو روز در هفته ارائه شود تا دانشجو بتواند موارد آموخته شده را
بلافاصله به کار گيرد و آن را فراموش ننمايد.
شيوه ارزشيابي دانشجو: بر اساس چک ليست


 
78
« کارآموزي بخش استريل مرکزي »
کد درس: 41
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: کارآموزي
پيش نياز: اصول استريليزاسيون و ضد عفوني
اهداف دوره : پس از اتمام دوره دانشجو قادر خواهد بود.
-1 وسايل جراحي را تميز و عملکرد آنها را کنترل نمايد
-2 وسايل فلزي و پارچه اي را به صورت ست شده يا تک پيچ بسته بندي نمايد.
-3 در مصرف وسايل صرفه جوئي نمايد.
-4 طرز کار و استفاده از اتوکلاو را شرح داده و بکار گيرد.
-5 طرز کار و استفاده از دستگاه فور را شرح داده و بکار گيرد.
-6 محلولهاي شيميايي ضدعفوني و استريل کننده را نام برده و با غلظت و اندازه مناسب بکار گيرد.
و بالعکس انجام دهد. CSR -7 تحويل وسايل, ستها و پگها را از اطاق عمل به بخش
-8 با پرسنل و ساير همکاران برخورد و ارتباط مناسب برقرار نمايد.
را انجام دهد. CSR -9 ضدعفوني روزانه و هفتگي در
-10 نحوه استفاده از اشعه ها را شرح داده و بکار گيرد.
-11 دستگاه اتيلن اکسيد را بکار گيرد.
-12 وسايل را به ترتيب با حجم مناسب و جايگاه مناسب در اتوکلاو و يا فور قرار دهد.
-13 نحوه برچسب گذاري (تاريخ گذاري) هر يک از وسايل استريل شده با روشهاي مختلف را بداند.
-14 نحوه ذخيره وسايل استريل را بداند.
شرح درس: ( 51 ساعت)
و استريليزاسيون قرار داده شده است در طي اين دوره CSR اين دوره جهت بکارگيري اصول درس نظري
دانشجويان مهارتهاي لازم را با توجه به اهداف ذيل تحت نظارت مربي خود در قسمتهاي مختلف پکينگ و واحد
استريليزاسيون بيمارستان کسب مي نمايند. اين دوره فرصتي مناسب است تا دانشجويان با دانش نظري و پراتيک
را CSR خود در بخش حضور يافته و بکارگيري اين دانش ها و تطابق آنها با کار عملي مهارتهاي لازم در بخش
بدست آورند.
شيوه ارزشيابي دانشجو: بر اساس چک ليست تهيه شده براي اين واحد در اتاق پکينگ و اطاق کار خواهد بود


 
79
« کار آموزي اصول و فنون عملکرد فرد اسکراب و سيار »
کد درس: 42
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: کارآموزي
پيش نياز: کارآموزي رفتار در اتاق عمل
اهداف: هدف آن است که پس از اتمام دوره دانشجو بتواند:
- اطاق عمل را جهت شروع جراحي آماده کند.
- وسايل برقي و غير برقي اطاق عمل را بطور صحيح بکار گيرد و کاربرد هر يک را بيان کند.
- بعنوان فرد استريل در تيم جراحي همکاري نمايد.
- اصول اسکرابينگ را رعايت و طبق يک تکنيک علمي انجام دهد.
- پس از اتمام عمل کليه وسايل داخل ست را کنترل و به قسمت شستشو تحويل دهد.
- ضدعفوني اتاق را قبل از عمل, حين عمل و بعد از عمل انجام دهد.
- بعنوان فرد سيرکولر در اتاق عمل فعاليت نمايد.
- با انواع نخهاي جراحي آشنايي داشته و تفاوتها و کاربرد هر يک را توضيح دهد.
- اتاق را جهت عمل بعدي آماده نمايد.
شرح درس: ( 102 ساعت)
با محيط و شرايط اتاق عمل آشنا شده « کارآموزي رفتار در اتاق عمل » در اين دوره دانشجو که قبلاً
مي آموزد که چگونه به صورت فرد استريل و فرد غير استريل وارد تيم جراحي شود. و تحت نظارت مستقيم استاد
مربوطه اسکراب نموده و در جراحيهاي عمومي وارد مي شود و وظايف فرد سيار و اسکراب (دست شسته) را انجام
مي دهد. در اين کارآموزي دانشجو تنها به عنوان اسکراب دوم ايفاي نقش مي نمايد.
شيوه ارزشيابي دانشجو: بر اساس چک ليست


 
80
« کار آموزي تکنيک اتاق عمل »
کد درس: 43
تعداد واحد: 3 واحد
نوع واحد: کارآموزي
پيش نياز: کارآموزي اصول و فنون عملکرد فرد اسکراب و سيار
شرح درس: ( 153 ساعت)
در اين دوره دانشجو تحت نظارت مستقيم استاد مربوطه اسکراب نموده و در فيلد جراحيهاي عمومي و يا برخي از
جراحيهاي اختصاصي (مانند زنان, اورولوژي و اطفال) وارد مي شود. در اين کارآموزي دانشجو به عنوان اسکراب
اول يا دوم ايفاي نقش خواهد کرد لذا توان عملي او جهت فعاليت در اعمال جراحي اختصاصي در طي دوره هاي
بعدي (در عرصه) افزايش مي يابد. همچنين دانشجو وظايف يک فرد سيار را به نحو چشمگيرتري انجام خواهد داد.
به طوريکه مسئوليت ورود و خروج بيمار از اتاق عمل و رفع کمبودهاي موجود را به عهده خواهد گرفت.
اهداف: هدف آن است که پس از اتمام دوره دانشجو بتواند
-1 اطاق عمل را جهت شروع جراحي آماده کند.
-2 نظام و تربيت و اولويتها را طبق آنچه بطور نظري آموخته رعايت کرده و انجام دهد.
-3 بيمار را تحويل گرفته و پرونده او را کنترل و مطالعه نمايد.
-4 وسايل برقي و غيربرقي اطاق عمل را به طور صحيح بکار گيرد و کاربرد هر يک را بيان کند.
-5 وسايل و تجهيزات اعمال جراحي عمومي را بکار گيرد ( استريل يا غيراستريل)
-6 در مصرف وسايل صرفه جويي نمايد.
-7 بعنوان فرد استريل در تيم جراحي همکار نمايد.
-8 موضع عمل را پرپ يا ضد عفوني نمايد. (اوليه- نهايي)
-9 به تيم استريل گان و دستکش بپوشاند.
-10 در اپينگ را بطور صحيح انجام دهد.
-11 اصول اسکرابينگ را رعايت و طبق يک تکنيک علمي انجام دهد.
-12 وسايل و تجهيزات ميز عمل را بر اساس اولويت و استاندارد بچيند.
-13 در پايان جراحي پوست را بخيه و ناحيه عمل را پانسمان کند.
-14 وسايل مورد نياز جراح را به موقع و صحيح در اختيار وي قرار دهد.


 
81
-15 پس از اتمام کليه وسايل داخل ست را کنترل و به قسمت شستشو تحويل دهد.
-16 ضد عفوني اتاق را قبل از عمل, حين عمل و بعد از عمل انجام دهد.
-17 بعنوان فرد سيرکولر در اتاق عمل فعاليت نمايد.
-18 با انواع نخهاي جراحي آشنائي داشته و تفاوتها و کاربرد هر يک را توضيح دهد.
-19 اتاق را جهت عمل بعد آماده نمايد.
به علاوه در اين دوره دانشجو ضمن به کارگيري دانش عملي و تئوري خود و افزايش مهارت خود در وظايف
آموخته شده در کارآموزي قبلي به موارد زير دقت و توجه زيادي مبذول مي دارد.
-1 تشخيص قبل از عمل
1- Sources of data
a. history and physical
b. diagnostic imaging
c. laboratory reports
d. endoscopic studics
e. other
2- Techniques used in preoperative diagnosis
a. laboratory studies on body fluids and tissue
1. blood studies
2. urinalysis
3. tissue specimens
4. bactcriologic or serologic tests
5. other
b. diagnostic imaging
1. radiologic studies
2. computerized tomography (CT)
3. magnetic resonance imaging (MRI)
4. ultrasonography
5. isotope scanning
6. other
c. endoscopy or direct visualization
d. electrodiagnostic studics (EKG, EEG, EMG, etc)
e. other
3. Indication for surgery
a. diagnostic procedure
b.trauma
c. metabolic disease
d. infection
e. congenital defect
f. neoplasm
g. obstruction


 
82
h. reconstruction
i. other
-2 برشها و نحوه بستن زخم
1. Anatomy review
a. abdominal regions
b. tissue layers
2. Abdominal incisions
a. midline
b. paramcdian
c. oblique
1. subcostal/ kocher
2. McBurney
3. inguinal
d. transverse
1. Pfanncnstiel
e. lumbar/ flank
3. Instrumentation, exposure, and suture sequcnce
a. layer dissection
b. hemostasis
c. wound closure
d. exposure
1. principles
(a).retractors
(1) hand- held
(2) self- retaining
(3) protecting underlying tissues
2. selection of exposure devices
(a) tissue application
(b) depth of wound
(c) size of incision
3. techniques
(a) retracting tissue
(b) packing bowel
(c) wound protector ring
(d) bowel bag
e. viscera rctainer
شيوه ارزشيابي دانشجو: براساس چک ليستهاي تهيه شده ( نمونه آن در نحوه ارزشيابي کارآموزي عرصه ارائه
شده است)


 
83
« کارآموزي روشهاي احياء قلبي ريوي »
کد درس: 44
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: کارآموزي
پيش نياز: احياء قلبي ريوي و اصول مراقبتهاي ويژه
هدف: دانشجو بتواند با استفاده از دانش خود در واحد احياء بيمارستان مراحل عملي احياء بيماران را بياموزد و
پس از انجام چند مورد احياء قلبي ريوي با همکاري در انجام آن مهارت لازم را کسب نمايد.
شرح درس: ( 51 ساعت)
در طي دوره دانشجو با تکيه بر دانش خود از احياء قلبي- ريوي به بررسي و شناخت بيمار نيازمند احياء مي
پردازد و داروها و لوازم ضروري را آماده مي کند. همچنين قادر خواهد بود در طي دوره پس از احياء بيمار را اداره
نمايد.
شيوه ارزشيابي دانشجو: بر اساس چک ليست و تعداد موارد مشارکت فعال در احياء


 
84
« کارآموزي اصول مراقبت در اتاق بهبودي »
کد درس: 45
تعداد واحد: 2 واحد
نوع واحد: کارآموزي
پيش نياز: اصول پيشرفته مراقبت در اتاق بهبودي
اهداف دوره : پس از اتمام دوره دانشجو قادر بود
-1 دانشجو محل و موقعيت اتاق بهبود را بشناسد.
-2 اطاق بهبودي را جهت استفاده بيمار آماده کند.
-3 وسايل موجود در اتاق بهبودي را شرح دهد.
-4 وسايل ضروري را در کنار تخت بيمار قرار دهد.
-5 نحوه تحويل بيمار از اتاق عمل را نشان دهد.
-6 راههاي هوايي را باز نگه دارد.
-7 بيمار را در پوزيشن مناسب قرار دهد.
-8 علائم هيپوکسي را جستجو کند.
-9 اکسيژن درماني بيمار را با روش مناسب (ماسک, سوند و چادر) انجام دهد.
-10 وسايل محافظتي بيمار را در تخت يا برانکار بکار گيرد.
-11 کنترل علائم حياتي را نمايش دهد.
-12 عوارض بعد از عمل را توصيف, تشخيص و حتي الامکان پيشگيري کند.
-13 محل پانسمان (درن, کاتتر و ... ) را کنترل نمايد.
بيمار را کنترل و ثبت نمايد. IO -14
-15 انفوزيون وريدي بيمار را کنترل نمايد.
-16 تزريقات بيمار را انجام دهد.
-17 مشاهدات (مراقبتهاي انجام شده, داروهاي تجويز شده, ساعت ورود و خروج و سطح هوشياري بيمار ) را
ثبت نمايد.
-18 حس و رنگ و حرکت عضو گچ گرفته را کنترل نمايد.
-19 علائم شوك را شناسائي کند و در صورت وقوع اطلاع دهد.
-20 موارد استفاده و مراقبتهاي پرستاري مربوط به داروهاي پر مصرف در ريکاوري را بيان کند.


 
85
-21 بيمار را ترك نکند.
-22 مراقبتهاي اختصاصي از بيماران تحت جراحيهاي مختلف را انجام دهد.
شرح درس: ( 102 ساعت)
کارآموزي در اطاق بهبودي به دانشجو کمک مي کند که آنچه را تاکنون به صورت نظري فراگرفته, در بالين مشاهده
و بکار برد. بالا بردن سطح توان علمي و عملي دانشجو در اين واحد بسيار حائز اهميت است زير ا وي مستقيماً با
نظارت مدرس براي بيمار کار مي کند و کيفيت کار او در کاهش يا جلوگيري از بروز بسياري از مشکلات و
عوارض بعد از عمل اهميت دارد.
شيوه ارزشيابي دانشجو: براساس چک ليست, ارائه تکليف در مورد مراقبتهاي اختصاصي از اعمال جراحي
مختلف, آزمون شفاهي


 
86
« کارآموزي مديريت در اتاق عمل »
کد درس: 46
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: کارآموزي
پيش نياز: مديريت در اتاق عمل
هدف: آشنايي دانشجو با چگونگي استفاده از دانش مديريت در اداره امور اتاق عمل مي باشد.
شرح درس: ( 51 ساعت)
در طي اين دوره دانشجو با قرار گرفتن در عرصه واقعي مديريت در اتاق عمل و برنامه ريزي نيروي انساني و
کسب مهارت در تشخيص نياز کارکنان و بيماران و کنترل و نظارت و ارزشيابي کمي و کيفي فعاليتها مسئوليت
پذيري را مي آموزد.


 
87
« کارآموزي در اتاق اورژانس »
کد درس: 47
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: کارآموزي
پيش نياز: کارآموزي تکنيک اتاق عمل, کارآموزي روشهاي احياء قلبي ريوي و فوريتها
شرح درس: ( 51 ساعت)
هدف کلي درس: آشنايي با مفاهيم و روشهاي علمي و عملي مطرح شده در مباحث جراحيهاي اورژانس
در اين درس دانشجو با نيازهاي مددجويان در اتاق عمل اورژانس آشنا مي شود و با به کارگيري دانش و مهارت
لازم به اتخاذ تصميم مقتضي و مناسب جهت حفظ حيات مددجو و پيشگيري از صدمات ثانويه خواهد پرداخت و
قادر است به سرعت مقدمات عمل جراحي را فراهم نموده و بيمار را حين, قبل و بعد از عمل اداره نمايد.
شيوه ارزشيابي دانشجو: نمره بر اساس تکميل چک ليست ارزشيابي روزانه و گزارشات کتبي دانشجو از
کارآموزي بر اساس فرم گزارش نويسي مي باشد.


 
88
« کارآموزي در عرصه »
48 - کد درس: 59
تعداد واحد: 23 واحد
نوع واحد: کارآموزي در عرصه
تعداد ساعت : 1173 ساعت
هدف کلي:
در اين دوره دانشجو با بکارگيري اصول صحيح و تجارب عملي در کارآموزيهاي عرصه ( ارتوپدي, اعصاب, گوش
و حلق و بيني, فک و صورت, چشم, سوختگي و ترميمي, زنان, قلب, توراکس, اورولوژي ) و همچنين بکارگيري
مهارتهاي تئوري تخصصي با تطابق آنها با موازين و مقررات و تکنيکهاي اختصاصي اين فرصت را بدست مي آورد
تا با تمرين مکرر تحت نظارت مربي معايب عملکردي را رفع نموده و تسلط کافي در انجام مهارتها را بدست آورد.
اهداف عمومي
فراگير بايد قادر باشد:
-1 در موقع مقرر جهت کلاسهاي تئوري, عملي و شروع اعمال جراحي در اتاق عمل حاضر شود.
-2 وضعيت ظاهري از نظر کلاه, ماسک, پيراهن و مانتو و شلوار و کفش خود را منظم کند.
-3 اتاق عمل را در ابتداي روز آماده و ضدعفوني نمايد.
-4 کليه نکات در مورد پذيرش بيمار در اتاق عمل را ارزيابي کند.
-5 در موقع شروع بيهوشي فعاليتهاي سيرکولري را در اتاق عمل به ترتيب انجام دهد.
-6 پس از تزريق داروي بيهوشي در رگ بيمار به عنوان اسکراب وظايفش را به ترتيب انجام دهد.
-7 در حين اسکراب وظايفي از قبيل پرپ نهائي (ضدعفوني نهايي محل عمل), پوشاندن بيمار با شان (درپ)
را انجام دهد و به تيم جراحي کمک نمايد.
-8 کليه اقدامات پايان عمل مثل بخيه و پانسمان و غيره را بکار گيرد.
-9 اتاق را جهت ادامه عملهاي بعد مرتب و منظم نمايد.
-10 با علاقه و آرامش در محيط کار حاضر تا اطلاعات عملي را از استاد يا تيم جراحي کسب نمايد.


 
89
کار آموزي در عرصه ارتوپدي ( 102 ساعت)
در عرصه ارتوپدي دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي زير:
** Orthopedle Surgery
A. Fracture Management
1. casting techniqucs
2. splinting
3.traction
4.extemal fixation devices
B. Open Reduction, Internal Fixation (ORIF)
1. plate and screws fixation
2. compression plating
C. Shoulder Procedures
1. arthrosopy
2. acromioplasty
3. rotator cuff repair
4. Total Shoulder Arthroplasty
D. Upper Limb Procedures
1. humeral, olecranon, radial/ ulnar fractures
2. elbow arthroscopy
3. ulnar nerve transposition
4. Glenohumeral Dislocation Repair
5. Total Elbow Arthroplasty
6. Total Wrist Arthroplasty
Total elbow arthroplasty
E. Hip Procedures
1. total hip arthroplasty
2. femoral head arthroplasty
3. Repair of Femoral Head Fractures
1. compression screw or nailing
2. hip pinning
ORIF pelvic fracture
Femoral rodding
F. Lower Limb Procedures
1. tibial/ fibula fracture repair
G. Knce Procedures
1. Knee arthroscopy with/ without meniscectomy or meniscal repair
2. arthroscopic anterior cruciate ligament (ACL) repair/ reconstruction
3. patellar repairs
4. total knee arthroplasty
H. Ankle and Foot Proccdures
1. ankle arthroscopy


 
90
2. triple arthrodesis
3. malleolar fracture repair
4. metatarsal/ phalangeal fracture repair or arthroplasty
5. bunionectomy
Total ankle arthroplasty
Achelles tendon repair
I. Miscellaneous Procedures
1. amputations
1. ower extremity amputation (BK/ AK)
2. bone biopsy
3. tendon procedues
J. Hand Surgery
1. carpal tunnel release: open or endoscopic
2. ganglion excision
3. palmar fasciectomy
4. release trigger finger
5. syndactyly release
Metacarpel phalangeal joint (MPJ) arthroplasty
K. Intramedullary Fixation
L. Osteolomy
M. Leg Lengthening Procedures Microsurgery
1. replantation of amputated digits and limbs
De Quervain's contracture release
Dupuytren's contracture release
Tenorrhaphy
Bankart procedure
Bipolar hip replaccment
Bristow procedure
Bunionectomy with hammer toe correction
Open reduction internal fixation (ORIF)
Putti Platte procedure
Triple arthrodesis
Limb reattachment
-1 ستهاي خاص اعمال جراحي ارتوپدي را بشناسد و بکارگيرد.
-2 اکارتورهاي مختلف جراحيهاي ارتوپدي را بشناسد و بکارگيرد.
-3 پروتزهاي خاص جراحي ارتوپدي را بشناسد و بکارگيرد.
-4 وسايل الکتريکي جراحي ارتوپدي را بشناسد و بکارگيرد.
-5 پوزيشنهاي مورد نياز اعمال جراحي ارتوپدي براي بيمار انجام دهد.
-6 تجهيزات تعبيه پيچ در استخوان را بشناسد و به ترتيب بکارگيرد.


 
91
-7 طرز کار با فيکساتورهاي خارجي و داخلي ارتوپدي را بشناسد و آماده نمايد.
-8 تورنيکت الکتريکي و غيرالکتريکي و باند اسمارچ را بشناسد و بکارگيرد.
-9 تجهيزات جراحي آندوسکوپي زانو و گرافت هاي تاندون هاي زانو را بشناسد و بکارگيرد.
-10 وسايل گچ گيري و آتل بندي براي بيمار را بکار گيرد.
-11 انواع بانداژها را بکار گيرد.
کارآموزي در عرصه اعصاب ( 102 ساعت)
در عرصه اعصاب دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي زير:
** Neurosurgery
A. Cranial Procedures
1. trephination
2. basic craniotomy
3.Craniotomy
1. aneurysm
2. hematoma evacuation
3. tumor excision
4. Ventricular Shunting
5. Transsphenoidal Hypophsectomy
6. Stercotaxic Procedures
7. Stealth Station Proccdures
Cranioplassty
Ventriculoperitoneal (V/P) shunt Placement
Acoustic neuroma resection
Arteriovenous malformation (AVM) repair
Craniosynostosis repair
Posterior fossa craniectomy
Ventriculoscopy
B. Spinal Procedures
1. lumbar laminectomy
2. cordotomy
3. rhizotomy
4. cervical fusion: anterior and posterior
5. percutancous discectomy
6. excision of spinal cord tumor
7. myelomeningocele repair
Spinal fixation
Spinal tumor excision
Lumbar discoscopy


 
92
Cervical discectomy
A nterior thoracic/ lumbar discectomy
C. Peripheral Netve Procedures
1. nerve exploration and transpositions
Carpal tunnel release
Ulnar nerve transposition
-1 ستهاي خاص اعمال جراحي اعصاب را بشناسيد و بکارگيرد.
-2 اکارتورهاي مختلف جراحيهاي اعصاب را بشناسد و بکار گيرد.
-3 پروتزهاي خاص جراحي اعصاب را بشناسد و بکارگيرد.
-4 وسايل بندآوردن خونريزي در اعمال جراحي اعصاب را آماده سازد و بکارگيرد.
-5 طرق بکارگيري داروها جهت اعمال مختلف را گزارش دهد.
-6 وسايل الکتريکي جراحي اعصاب را بشناسد و بکارگيرد.
-7 پوزيشنهاي مورد نياز اعمال جراحي اعصاب براي بيمار انجام دهد.
-8 با کليسپهاي پوستي و عروقي و هولدرهاي مربوط آشنا بوده و آنها را بکار گيرد.
-9 تجهيزات جراحي برش استخوان جمجمه را به ترتيب استفاده نموده و با روش کار آنها آشنا باشد.
کارآموزي در عرصه سوختگي و ترميمي ( 102 ساعت)
در عرصه سوختگي و ترميمي دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي
زير
** Plastic Surgery
Blepharoplasty
Breast augmentation
Cheiloplasty
Dermabrasion
Excision nevus/ basal cell carcinoma
Mastopexy
Mentoplasty
Otoplasty
Rhinoplasty
Scar revision
Suction lipectomy
Abdominoplasty
Brcast reconstruction
Breast reduction
Palatoplasty


 
93
Rhytidectomy
Skin graft (full thickness/ split thickness)
Microvascular pedicle graft
Syndactyly repair/ release
Transverse rectus abdominis musculocutaneous flap (TRAM)
Tympanoplasty I
Tympanoplasty II
Laryngectomy
Radical neck dissection
Stapedectomy
-1 ستهاي جراحي ترميمي را بشناسد و بکارگيرد.
-2 وسايل برقي مربوط به اعمال جراحي ترميمي را بشناسد و بکارگيرد.
-3 پروتزهاي مختلف در اعمال جراحي ترميمي را بشناسد و بکارگيرد.
-4 درماتوم را آماده و بکارگيرد و گرافت مربوطه را نگهداري نمايد.
-5 با انواع بخيه هاي ترميمي و پلاستيک آشنا باشد و آنها را انجام دهد.
-6 با روشهاي ترميم دفکت پوستي آشنا باشد.
کارآموزي در عرصه زنان ( 102 ساعت)
در عرصه زنان دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي زير:
** Obstetric and Gynecologic Surgery
A. Vaginal and Vulvar Procedures
1. dilatation and curettage (D and C)
2. Bartholin's cystectomy
3. cervical conization
4. vaginal hysterectomy with/ without anterior and posterior repair (A and P)
5.fistula rcpair
6. vulvectomy
B. Abdominal Procedures
1. tubal ligation
2.oophorectomy
3. salpingectomy
4.abdominal hysterectomy
5.myomectomy
C. Obstetric Procedures
1. ectopic pregnancy
2. cervical cerclage
3.caesarean section (C- scction)


 
94
D. Endoscopic Procedurcs
1. colposcopy
2. hysteroscopy
3. laparoscopy: diagnostic and tubal ligation
-1 ستهاي زنان را بشناسد و بکارگيرد.
-2 پوزيشنهاي مختلف اعمال جراحي زنان را بکار گيرد.
-3 پرپ (ضدعفوني محل عمل) و درپ (پوشاندن بيمار با شان) در اعمال جراحي زنان را با کيفيت مطلوب انجام
دهد.
-4 پرونده بيمار و نوزاد را تکميل نمايد.
-5 ترالي مخصوص نوزاد متولد شده پس از عمل سزارين را آماده و بکار گيرد.
-6 جدول آپگار را براي نوزاد ارزيابي نمايد و در صورت صلاحديد مسئولين در پرونده ثبت نمايد.
-7 وسايل قوي و مستحکم ست زنان را بشناسد و بکار گيرد.
-8 درصورت نياز به تيم احياء نوزاد کمک کند.
کارآموزي در عرصه اورولوژي ( 102 ساعت)
در عرصه اورولوژي دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي زير:
.. Genitourinary
A. Kidney, Ureteral, Bladder, Urethral Procedures
1. nephroscopy
2. ureteroscopy
3. cystoscopy
4. bladder suspension
5. urethral dilatation
6. urethral meatotomy/ meatoplasty
7. nephrostomy
8. nephrectomy: open and laparoscopic
9. nephrolithotomy/ pyelolithotomy
10. pyeloureteroplasty
11. urcterostomy
12. ureterolithotomy
13. percutaneous stone extraction (PCNL, …)
Wilms' tumor excision
Urethral remimplantation
Ureteropyelolithotomy
Urethovesical angle repositioning


 
95
Extrophy of the bladder repair
Cystectomy with creation of ileal conduit
Kidney transplantation
Urodynamic studies
B. Male Reproductive System procedures
1. circumcision
2. chordee release (Chordee repaur)
3. orchiopexy/ orchidopexy
4. hydrocelectomy
5. varicocelectomy
6. vasectomy
7. testicular torsion and fixation
8. testicular biopsy
9. orchiectomy/ Orchidectomy
10.transurethral resection of the prostate (TURP)
11. penile implant surgery (Insertion of penile implants)
12. suprapubic, retropubic,
and perineal
13. prostatectomy/ retropubic, suprapubic or perineal prostatectomy
Epispadius/ hypospadius repair
Marshall Marchetti Krantz procedure
Vasovasostomy
C. Adrenalectomy
-1 ستهاي ارولوژي را بشناسد و بکارگيرد.
-2 وضعيت هاي مختلف اعمال جراحي روي سيستم ادراري تناسلي بکار گيرد.
-3 پرپ (ضدعفوني محل) و درپ (پوشاندن بيمار با شان) در اعمال جراحي سيستم ادراري تناسلي را با کيفيت
مطلوب انجام دهد.
-4 وسايل برداشتن دنده در اعمال جراحي کليوي را به ترتيب آماده و بکار گيرد.
-5 کار کاتترها و درنهاي سيستم هاي ادراري را ارزيابي و آنها را براي بيمار بکار گيرد.
-6 تجهيزات و وسايل و غيره را قبل از عمل آندوسکوپي سيستم ادراري شناسايي, آماده و بکار گيرد.
-7 برقراري شستشوي سيستم ادراري را انجام دهد.
کارآموزي در عرصه قلب و عروق ( 102 ساعت)
در عرصه قلب و عروق دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي زير:
Cardiac Surgery


 
96
A. Pacemaker Implantation (insertion)
B. Cannulation and decannulation for Extra- corporeal Circulation
C. Saphenous Vein Harvesting: Open or Endoscopic
D. Repair of Congenital Cardiac Anomalies
Atrial/ ventricular septal defect repair
Repair of coarctation of the aorta
Tetralogy of Fallot repair
E. Repair of Acquired Lesions
Annulopasty
Aortic arch aneurysm repair
Aortic/ mitral valve replacement
Batista procedure
Coronary artery bypass graft (CABG)
MID- CABG
Mitral valve commissurotomy
Transmyocardial revascularization
Ventricular aneurysm repair
Ventricular assistive device (VAD) insertion
Coronary angioplasty
... Peripheral Vascular Surgery
A. Carotid Endarterectomy
B. Embolectomy/ Thrombectomy
C. Bypass Grafting
1. femoral- popliteal
2. others
Aortofemoral bypass
Popliteal in- situ graft
Axillofemoral bypass
Femorofemoral bypass
Femoropopliteal bypass
D. Shunt Procedures
E. Inferior Vena Caval Filter
F. Aortic Aneurysmectomy
Vein ligation/ stripping
Angioplasty
Angioscopy
Arteriovenous (AV) fistual/ shunt creation/ insertion
Greenfield filter insertion
Venous access device implantation
Abdominal aortic aneurysmectomy with graft insertion
-1 وسايل اختصاصي ست آپ قلب باز را نام برده و کاربرد هر يک را توضيح دهد.


 
97
-2 وسايل اختصاصي ست آپ ريه را نام برده و کاربرد هر يک را توضيح دهد
-3 وسايل اختصاصي ست آپ ظريف کرونر را نام برده و کاربرد هر يک را توضيح دهد.
-4 وسايل اختصاصي ست آپ پا را نام برده و کاربرد هريک را توضيح دهد.
-5 وسايل اختصاصي ست آپ دريچه را نام برده و کاربرد هر يک را توضيح دهد.
-6 وسايل اختصاصي ست آپ قلب بسته را نام برده و هر يک را توضيح دهد.
را توضيح دهد. CPBP -7 مشخصات دستگاه
-8 تفاوت بيهوشي عمومي و بيهوشي قلب باز را توضيح دهد.
-9 کاربرد نخهاي مورد استفاده در جراحيهاي قلب را توضيح دهد.
-10 نحوه جراحيهاي قلب باز و بسته را توضيح دهد.
کارآموزي در عرصه چشم ( 102 ساعت)
در عرصه چشم دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي زير:
.. Ophthalmic Surgery
A. Eyelid Procedures
Chalazion excision
Entropion/ ectropion repair
B. Strabismus Procedures
C. Lens Procedures
Cataract extraction
D. Retinal Procedures
Scleral buckle
E. Vitreous Procedures
Anterior vitrectomy
F. Glaucoma Procedures
Iridectomy
Trabeculoplasty/ placement of drainage shunt
G. Miscellaneous Procedures
1. excision of pterygium
2. excision of chalazion
3. lacrimal duct probing
4. enucleation/ evisceration
5. orbital exenteration
H. Corneal Procedures
Keratoplasty (corneal transplant)
Pterygium excision
I. Dacryocystorhinostomy (DCR)


 
98
Recession and reection (R & R)
exenteration
-1 ميکروسکوپ را براي عمل جراحي آماده کند.
-2 شماره و نوع لنز بيمار را شناسايي و با پرونده تطبيق دهد.
-3 در هدايت بيمار به سمت اطاق عمل و پوزيشن دادن به او ياري کند.
-4 دستگاه فيکو را بر طبق نياز تنظيم کند.
-5 دستگاه ويترکتومي را بر طبق نياز تنظيم کند.
-6 در پايان عمل ساب کونژ را آماده کند.
-7 اتيکت هاي لنز چشمي را در پرونده در محل مخصوص بچسباند.
-8 به عنوان فرد اسکراب ميز عمل کاتاراکت را بچيند.
-9 به عنوان فرد اسکراب باي کانوله را آماده کرده و وسايلي را که بايد با سالين شستشو شوند بشويد
-10 وسايل ست کارتاراکت را نام برده و کاربرد هر يک را توضيح دهد.
-11 قطره هاي چشمي موجود را نام برده و کاربرد هر يک را بيان کند و در پايان عمل آنها را بکار گيرد.
کارآموزي در عرصه فک و صورت ( 102 ساعت)
در عرصه فک و صورت دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي زير:
.. Oral and Maxillofacial Surgery
A. Dental Procedures
Dental extraction
Dental implants
B. Repair of Fractures
1. frontal
2. orbital. oor (blowout)
3. zygomatic
4. LeFort I, II, III
Open reduction internal fixation (ORIF) orbital fracture
ORIF Maxillary/ mandibular fracture (s)
C. Temporomandibular Joint (TMJ) Procedures
1. Temporomandibular joint (TMJ) arthroscopy
2. meniscus repair
3. Temporomandibular Joint Replacement
D. Craniofacial Reconstruction
E. Orthognathic Procedures
Arch bar application


 
99
Odontectomy
Cleft lip/ palate repair
-1 ستهاي جراحي فک و صورت را بشناسد و بکارگيرد.
-2 وسايل برقي مربوط به اعمال جراحي فک و صورت را بشناسد و بکارگيرد.
-3 پروتزهاي مختلف در اعمال جراحي فک وصورت را بشناسد و بکارگيرد.
-4 ساکشن هاي مختلف را بشناسد و بکارگيرد.
-5 ست ميکروسرجري جراحي فک و صورت را بشناسد و بکارگيرد.
-6 وسايل جراحي اختصاصي فک و صورت را بشناسد و بکارگيرد.
-7 انواع فيکساتورهاي فک و صورت را بشناسد و بکار گيرد.
کارآموزي در عرصه توراکس ( 102 ساعت)
در عرصه توراکس دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي زير:
.. THORACIC SURGERY
A. Mediastinoscopy
B. Thoracoscopy
C. Insertion Chest Tubes
D. Lung Biopsy
E. Wedge Resection of Lung (pulmonary wedge resection)
F. Decortication of Lung
G.Thoracoplasty
H. Exploratory Thoracotomy
I. Pneumonectomy, Lobectomy,
J. Segmentectomy
K. Pericardectomy/ Pericardial Window
L. Scalen node biopsy
M. Thoracostomy
N. Cervical rib resection
O. Closure of patent ductus arteriosus
P. Diaphragmatice herniorhaphy- pediatric
Q. Lung volume reduction procedure
R. Mediastinoscopy
S. Pectus excavaturn repair
Thymectomy
-1 ستهاي توراکوتومي را بشناسد و بکار گيرد.


 
100
-2 پوزيشنهاي مختلف اعمال جراحي روي سيستم تنفس را بکار گيرد.
-3 پرپ (ضدعفوني محل عمل) و درپ (پوشاندن بيمار با شان) در اعمال جراحي توراکس را با کيفيت مطلوب
انجام دهد.
-4 اکارتورهاي مختلف توراکس را در حين عمل بکار گيرد.
-5 در صورت وسيع بودن عمل ميزمايو را به طور صحيح استريل نموده و بکار گيرد.
-6 تجهيزات و وسايل و غيره را قبل از عمل آندوسکوپي ريه شناسايي و آماده و بکار گيرد.
-7 اقدامات پايان عمل توراکس از قبيل پانسمان, بلوکاژ بين دنده اي و هواگيري ريه را با کمک جراحي ارزيابي و
انجام دهد.
102 ساعت) ) ENT کارآموزي در عرصه
دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي زير: ENT در عرصه
.. Otorhlnolaryngology (Ear, Nose, and Throat Procedures)
A. Ear Procedures
1. myringotomy
2. myringoplasty
3. mastoidectomy
4. tympanoplasty
5.stapedectomy
B. Nasal Procedurcs
1. scptoplasty
2. rhinoplasty
3. polypectomy
4. antrostomy
5. turbinectomy
Nasal antrostomy
Nasal polypectomy
Septoplasty
Choanal atresia
C. Throat Procedures
1. tonsillectomy and adenoidectomy (T and A)
2. laryngoscopy
3. bronchoscopy
4. esophagoscopy
5. uvulopalatopharyngoplasty (UPP)
6. vocal cord procedures
Uvulopalatopharynogoplasty (UPPP)


 
101
Salivary duct stone excision/ sialolithotomy
D. Sinus Procedures
1. Caldwell- Luc
2. ethmoidectomy
3. sphenoidectomy
Operative sinuscopy
را بشناسد و بکار گيرد. ENT -1 ستهاي جراحي
را به نحو احسن بکار گيرد. ENT -2 کليه اکارتورهاي جراحي
را بشناسد و بکار گيرد. ENT -3 وسايل برقي مربوط به اعمال جراحي
را بشناسد و بکار گيرد. ENT -4 پروتزهاي مختلف در اعمال جراحي
-5 ساکشن هاي مختلف را بشناسد و بکار گيرد.
را بشناسد و بکار گيرد. ENT -6 ست ميکروسرجري جراحي
-7 داروهاي کنترل خونريزي حين عمل و محلول ضدعفوني کننده گوش و حلق را آماده و بکار گيرد.
را آماده و بکار گيرد. ENT -8 گازهاي مختلف مصرفي در اتاق عمل
را براي بيمار در زمان مناسب بکار گيرد. ENT -9 پوزيشنهاي خاص اعمال جراحي
کارآموزي در عرصه اطفال ( 102 ساعت)
در عرصه اطفال دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي زير:
1- all type of hernia
2- esophasial atresia
3- imperforated anus
4- hirsheprong (mega colon)
5- omphalocel
6- undiscending testis (UDT)
7- cleft lip
8- cleft plate
9- r extrophy of bladde
10- hypospadiasis and epispadiasis
11- menangocel
12- polycystic kidney
13- willms tumor (nephroblastoma)
-1 حمايت نوزاد از نظر سقوط از تخت, درجه حرارت بدن و گرسنگي را انجام دهد.
-2 ستهاي ظريف و تخصصي اعمال جراحي نوزادان را شناخته, بکار گيرد و از آنها محافظت نمايد.
-3 توجهات لازم جهت سلامت بافتهاي سالم نوزاد در حين عمل را بکار گيرد.


 
102
کارآموزي در عرصه جراحي گوارش و غدد ( 102 ساعت)
در عرصه گوارش غدد دانشجو قادر باشد با حضور و ايفاي نقش در نقش اسکراب اول در اعمال جراحي زير:
A.Hernia Repair
1. inguinal
2. umbilical
3. strangulated/ incarcerated
4. femoral
5. ventral
6. hiatal (Nissen fundoplication)
B. Breast Procedures
1. biopsy
2. lumpectomy
3. modifled radical mastectomy
C. Venous Ligation and Stripping (vein stripping)
D. Exploratory Laparotomy
E. Esophageal Procedures
1. Esophageal Dilatation
2. esophagectomy
F. Gastric Procedures
1. gastrostomy
2. vagotomy
3. partial or total gastrectomy
4. pyloroplasty
5. gastroplasty
6. gastroduodenostomy
7. gastrojejunostomy
G. Small lntestine Procedures
1. resection
2. Roux- en- Y
3. ileostomy
H. Colon Procedures
1. appendectomy
2. colectomy with or without colostomy
3. sigmoid resection with rectal anastomosis
4. abdominoperineal resection (APR)
I. Anorectal Procedures
1. hemorrhoidectomy
2. pilonidal cystectomy
3. fissure repair


 
103
4. sphincterotomy
5. polypectomy
6. anoplasty
J. Biliary Tract Procedures
1.cholecystectomy with/ without cholangiogram and common bile duct
exploration
2. liver biopsy
3. repair of liver laceration
4. choledochojejunostomy
5. liver resection
K. Pancreatic and Splenic Procedures
1. pancreatic cyst/ pseudocyst excision
2. Splenectomy
3. Whippl's procedure
L. Endoscopic Procedures
1. choledochoscopy
2. colonoscopy
3. esophagogastroduodenoscopy (EGD)
4. gastroscopy
5. sigmoidoscopy
Endoscopic retrograde cholangiopancreatoscopy (ERCP)
Triple endoscopy
M. Laparoscopic Procedures
1. appendectomy
2. cholecystectomy with/ without cholangiography, common bile duct
exploration
3. inguinal hernia repair
4. colectomy
5. splenectomy
6. vagotomy
7. small bowel resection
N. Head and Neck Surgery
1. parotidectomy
2. thyroidectomy
3. parathyroidectomy
4. tracheotomy/ tracheostomy
5. glossectomy
6. laryngectomy
7. mandibulectomy
8. radical neck dissection
9. salivary duct stone extraction
10. thyroglossal duct cystectomy


 
104
-1 وسايل اختصاصي ست ها وابسته به اعمال جراحي گوارش و غدد را نام برده و بکار گيرد.
-2 وسايل اختصاصي تک پيچ اعم از اکارتورها, کلمپ ها, پروبها و ديلاتاتورها را بشناسد و بکار گيرد.
-3 نحوه بکار گيري وسايل جراحي را با توجه به نوع نسج ارزيابي و بکار گيرد.
-4 نحوه آناستوموزهاي مختلف در اعمال جراحي گوارش و غدد را بشناسد و بعنوان اسکراب اول در انجام
آناستوموز به جراح کمک نمايد.
-5 نحوه گره زدن با دست را کاملاً بشناسد و در انجام آن در اعمال جراحي گوارش و غدد کوشا باشد.
-6 وسايل لازم در شستشوي زخم هاي جراحي گوارش را آماده و بکار گيرد.
-7 تجهيزات و وسايل لاپاراسکوپي در اعمال جراحي گوارش را آماده, نصب و بکار گيرد و سپس بطور صحيح
شستشو و جهت استريليزاسيون بسته بندي نمايد.
-8 نحوه دوختن صحيح حفره شکم را بداند و در انجام اين مهم به جراح کمک نمايد.
شيوه ارزشيابي دانشجو: نمرات حاصل از گزارشات هفتگي و روزانه و چک ليست.


 
105
« ( کارآموزي در عرصه در يک حيطه جراحي (انتخابي »
کد درس: 60
تعداد واحد: 1 واحد
نوع واحد: کارآموزي در عرصه
هدف: هدف از اين دوره فراهم نمودن فرصتي براي دانشجو است تا اطلاعات بيشتر و جامع تري را در يک يا دو
زمينه جراحي تخصصي به ميل خود کسب نمايد.
شرح درس: ( 51 ساعت)
در اين درس دانشجو در حيطه جراحي مورد علاقه اش ايفاي نقش خواهد کرد. اين حيطه بايد يکي از حيطه
هاي ذکر شده در کارآموزي در عرصه باشد. که مي تواند او را براي ايفاء نقش در بخش جراحي مورد علاقه اش
آماده نمايد. مي توان در پايان اين دوره بر اساس قوانين دانشگاهي به دانشجو يک گواهي ارائه نمود.
شيوه ارزشيابي دانشجو: تحول يک دفترچه گزارش اعمال جراحي که دانشجو در آنها در نقش اسکراب اول
حضور داشته است. در اين دفترچه حداقل گزارش 10 عمل جراحي لازم است.


 
106
فصل چھارم
ارزشيابي برنامھ آموزشي دوره
کارشناسي پيوستھ
رشتھ اتاق عمل


 
107
-1 هدف ارزشيابي برنامه :
(Task Oriented) الف) دستيابي به وظايف دانش آموختگان
ب) تعيين و تشخيص نقاط قوت و ضعف برنامه
ج) اصلاح برنامه
-2 نحوه انجام ارزيابي برنامه:
تعيين مي گردد . واحد (Summative Evaluation) نحوه انجام ارزشيابي برنامه به صورت ارزشيابي تراکمي
مسئول انجام ارزشيابي کميته هاي ارزشيابي دانشکده با نظارت کميته مرکزي ارزشيابي دانشگاه مي باشد.
-3 مراحل اجرايي ارزشيابي برنامه:
تعيين اهداف ارزشيابي .
تهيه ابزار ارزشيابي .
اجراي ارزشيابي .
تحليل نتايج بدست آمده .
تصميم گيري .
ارائه پيشنهادات .
-4 تواتر انجام ارزشيابي
مراحل انجام ارزشيابي در خاتمه هر دوره آموزشي و در زمان اشتغال بکار دانش آموختگان مي باشد
-5 شاخصهاي پيشنهادي براي ارزشيابي برنامه:
ميزان امتياز کسب شده در آزمون پايان دوره آموزشي بر اساس وظايف حرفه اي .
تعيين ميزان کارايي و اثر بخشي دانش آموختگان از ديدگاه اعضاء هيأت علمي و متخصصين جراحي در ارتباط .
با ايفاي وظايف حرفه اي آنان.
تعيين ميزان کارآيي و اثر بخشي دانش آموختگان از ديدگاه مديران گروههاي آموزشي در ارتباط با ايفاي وظايف .
حرفه اي آنان.
تعيين ميزان کارايي و اثر بخشي دانش آموختگان از ديدگاه سرپرستاران بخش اتاق عمل در ارتباط با ايفاي نقش .
مراقبتي در بررسي و شناخت بيمار در مرحله قبل از عمل و نقش ارتباطي آنان.
تعيين ميزان رضايت مندي بيماران و اطرافيان از چگونگي برقراري ارتباط حرفه اي دانش آموختگان .
 
108
-6 معيار هاي موفقيت برنامه در مورد هر شاخص:
ميزان امتياز کسب شده در آزمون پايان دوره آموزشي بيش از 70 درصد. .
ميزان رضايت مندي اعضاء هيأت علمي و متخصصين جراحي در مورد کارآيي و اثر بخشي دانش آموختگان در .
ارتباط با ايفاي وظايف حرفه اي بيش از 70 درصد.
ميزان رضايت مندي مديران گروه هاي آموزشي در مورد کارآيي و اثر بخشي دانش آموختگان در ارتباط با ايفاي .
وظايف حرفه اي بيش از 70 درصد.
ميزان رضايت مندي سرپرستاران بخش اتاق عمل در مورد کارايي و اثر بخشي دانش آموختگان در ارتباط با .
ايفاي نقش مراقبتي در بررسي و شناخت بيمار در مرحله قبل از عمل و نقش ارتباطي آنان بيش از 70 درصد.
ميزان رضايت مندي بيماران و اطرافيان در برقراري ارتباط مناسب حرفه اي دانش آموختگان بيش از 70 درصد. .

پورتال دانشگاه علوم پزشکی جهرم
DOURAN Portal V3.9.8.19